[[{"content_id":114698,"content_number":0,"portal_id":4,"lang_id":"fa","content_title":"فرارسیدن ایام شهادت امام حسین علیه اسلام و یاران وفادارشان تسلیت باد","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"","content_summary_fill":0,"content_body":"فرا رسیدن ایام محرم و شهادت امام حسین علیه اسلام و یاران وفادارشان را به کلیه همکاران، استادان و دانشجویان پردیس شهید چمران تسلیت می گوییم. در ادامه تاریخ واقعه جانسوز کربلا (به نقل از ویکی شیعه) آمده است:\r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\nخودداری امام حسین از بیعت با یزید\r\n\r\nپس از مرگ معاویه (۱۵ رجب ۶۰ق) از مردم برای یزید بیعت گرفته شد.[۱] یزید تصمیم گرفت از چند تن از بزرگان مسلمانان که دعوت معاویه را برای بیعت با یزید نپذیرفته بودند، بیعت بگیرد؛[۲] به همین دلیل به حاکم وقت مدینه -ولید بن عتبه- نامه ای نوشت و او را از مرگ معاویه مطلع ساخت و در نامه بسیار کوتاه دیگری خطاب به ولید نوشت: «از حسین بن علی و عبدالله بن عمر و عبدالرحمن بن ابی بکر و عبدالله بن زبیر به زور بیعت بگیر و هر کس نپذیرفت گردنش را بزن.»[۳] پس از آن، نامه دیگری نیز از طرف یزید آمد که در آن تأکید کرده بود:نام موافقان و مخالفان را برای من بنویس و سر حسین بن علی را نیز با جواب نامه به سوی من بفرست».[۴] ولید با مروان بن حکم مشورت کرد[۵] و سپس عبدالله بن عمرو را به دنبال امام حسین(ع)، ابن زبیر، عبداللّه بن عمر و عبدالرحمن بن ابی بکر فرستاد.[۶]\r\n\r\nحسین(ع) به همراه سی نفر[۷] از نزدیکان خود به دارالاماره مدینه رفت.[۸] ولید خبر مرگ معاویه را به امام حسین(ع) داد و سپس نامه یزید را برای او قرائت کرد که در آن از ولید خواسته شده بود از حسین بن علی(ع) برایش بیعت بگیرد. حسین(ع) به ولید فرمود: «آیا تو راضی می شوی که من در پنهانی با یزید بیعت کنم؛ به گمانم هدف تو این است که بیعت من در حضور مردم باشد.» ولید جواب داد: «نظر من نیز همین است.»[۹] حضرت(ع) فرمود: «پس تا فردا به من فرصت بده تا نظر خود را اعلام کنم.»[۱۰]\r\n\r\nحاکم مدینه عصر روز بعد از ملاقات حسین(ع)، مأموران خود را به خانه حضرت(ع) فرستاد تا جواب ایشان را دریافت کند.[۱۱] حسین(ع) آن شب را هم مهلت خواست که با موافقت ولید همراه بود.[۱۲] بعد از این مهلت خواهی حضرت(ع) تصمیم گرفت مدینه را ترک کند.[۱۳]\r\n\r\n \r\n\r\nحرکت از مدینه به مکه\r\n\r\nامام حسین(ع) شب یکشنبه، دو شب مانده از ماه رجب و به نقلی دیگر سوم شعبان سال ۶۰ق[۱۴] به همراه ۸۴ نفر از اهل بیت و یارانش، مدینه را به قصد مکه ترک کرد.[۱۵] بنابر برخی منابع، ایشان شب هنگام نزد قبر مادر و برادر رفت و نماز خواند و وداع کرد و صبح به خانه برگشت.[۱۶] در برخی دیگر از منابع آمده است حضرت(ع) دو شب متوالی را در کنار قبر رسول خدا(ص) بیتوته کرد.[۱۷]\r\n\r\nدر این سفر به جز محمد بن حنفیه[۱۸] بیشتر خویشاوندان امام حسین(ع) از جمله فرزندان، برادران، خواهران و برادرزاده های آن حضرت(ع)، ایشان را همراهی می کردند.[۱۹] علاوه بر بنی هاشم، بیست و یک نفر از یاران امام حسین(ع) نیز با ایشان در این سفر همراه شدند.[۲۰]\r\n\r\nمحمد بن حنفیه برادر امام حسین(ع) پس از اطلاع از سفر قریب الوقوع امام، برای خداحافظی نزد ایشان آمد. حسین(ع) وصیتنامه ای برای او نوشت که در آن آمده است:\r\n\r\nإنّی لَم اَخْرج أشِراً و لا بَطِراً و لا مُفْسداً و لا ظالماً وَ إنّما خرجْتُ لِطلب الإصلاح فی اُمّة جدّی اُریدُ أنْ آمُرَ بالمعروف و أنْهی عن المنکر و اسیرَ بِسیرة جدّی و سیرةِ أبی علی بن أبی طالب\r\n\r\nمن از روی ناسپاسی و زیاده خواهی و برای فساد و ستمگری، حرکت نکردم؛ بلکه اصلاح امّت جدّم را می جویم. می خواهم امر به معروف و نهی از منکر کنم و به سیره جدّم و پدرم علی بن ابی طالب(ع) رفتار کنم....[۲۱]\r\n\r\nامام حسین(ع) با همراهانش از مدینه خارج شد و بر خلاف خواسته نزدیکانش راه اصلی مکه را پیش گرفت.[۲۲] در میان راه مکه، حسین(ع) با عبدالله بن مطیع برخورد کرد. او از مقصد امام پرسید. امام فرمود: «اکنون آهنگ مکه دارم. چون آنجا برسم، از خداوند متعال برای پس از آن، طلب خیر خواهم کرد». عبدالله امام را از مردم کوفه برحذر داشت و از ایشان خواست در مکه باقی بماند.[۲۳]\r\n\r\nامام حسین(ع) بعد از پنج روز، در سوم شعبان سال ۶۰ق به مکه رسید[۲۴] و با استقبال گرم مردم مکه و حاجیان بیت الله الحرام روبرو شد.[۲۵] مسیر حرکت حسین(ع) از مدینه تا مکه شامل این منازل است: ذوالحلیفه، ملل، سیاله، عرق ظبیه، زوحاء، انایه، عرج، لحر جمل، سقیا، ابواء، گردنه هَرشا،[۲۶]رابغ، جحفه، قدید، خلیص، عسفان و مر الظهران.\r\n\r\n \r\n\r\nامام در مکه\r\n\r\nامام حسین(ع) بیش از چهار ماه از ۳ شعبان تا ۸ ذی الحجه در مکه ماند. ساکنان مکه با شنیدن خبر حضور حسین(ع) خوشحال شدند و صبح و شام، نزد حضرت(ع) در رفت وآمد بودند و گفته اند که این بر عبدالله بن زبیر سخت گران آمد؛ چرا که امید داشت مردم مکه با وی بیعت کنند. وی می دانست که تا امام حسین(ع) در مکه است، کسی با او بیعت نمی کند.[۲۷]\r\n\r\n \r\n\r\nنامه کوفیان و دعوت از امام برای قیام\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\tنامه سلیمان بن صُرَد به امام حسین(ع)\r\n\t\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t...سپاس خدای را که دشمن جبّار تو را شکست؛ کسی که بر این امّت شورید؛ اموال آن را غصب کرد و بدون رضایت بر آن حاکم شد؛ پس از آن، بهترین ها را کشت و بدترین ها را برجای گذاشت و مال خدا را میان ثروتمندان بگرداند؛ دور باد همان گونه که ثمود؛ اما اکنون امامی نداریم، بیا، شاید خداوند همه ما را زیر سایه رهبری تو بر راه حق، وحدت بخشد...\r\n\t\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tطبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۳۵۱.\r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nمدت چندانی از ورود حسین(ع) به مکه نگذشته بود که شیعیان عراق خبر مرگ معاویه را دریافت کردند و از بیعت نکردن امام حسین(ع) و ابن زبیر با یزید باخبر شدند. از این رو در منزل سلیمان بن صُرَد خُزاعی گرد آمدند و اقدام به نوشتن نامه ای به امام و دعوت از ایشان به کوفه نمودند.[۲۸] دو روز پس از ارسال این نامه، کوفیان ۱۵۰ نامه (که هر نامه شامل امضای یک تا چهار نفر بود) به سوی حسین(ع) فرستادند.[۲۹] دو روز بعد نیز نامه هایی نزد حسین(ع) فرستاده شد.[۳۰] محتوای همه این نامه ها درخواست از حضرت برای آمدن به کوفه بود.\r\n\r\nحسین(ع) از پاسخ دادن به نامه ها خودداری می کرد تا اینکه حجم نامه ها بسیار زیاد شد، آن گاه حسین(ع) نامه ای نوشت.[۳۱] در این نامه آمده است که:\r\n\r\n...من، برادرم، عموزاده ام و فرد مورد اعتماد از اهل بیتم را می فرستم. به او گفته ام تا از حال و کار و عقیده شما مرا آگاه سازد. اگر او به من نوشت که آرای شما همان است که در نامه هایتان آمده، نزد شما خواهم آمد... امام، فقط کسی است که به کتاب خدا عمل کند، عدالت را اجرا نماید، به دین حق باور داشته باشد و خود را وقف خداوند کند.[۳۲]\r\n\r\n \r\n\r\nسفیر حسین(ع) در کوفه\r\n\r\nامام حسین(ع) نامه ای به مردم کوفه نوشت[۳۳] و آن را به پسر عمویش مسلم بن عقیل داد تا عازم عراق شود و اوضاع و احوال آنجا را بررسی کند و به ایشان گزارش دهد.[۳۴] مسلم پس از رسیدن به کوفه در خانه مختار بن ابی عبید ثقفی،[۳۵] و بنابر برخی روایات در خانه مسلم بن عوسجه ساکن شد.[۳۶]شیعیان به محل اقامت مسلم رفت و آمد می کردند و او نامه امام را برای آنان می خواند.[۳۷] مسلم آغاز به گرفتن بیعت برای امام حسین(ع) کرد.[۳۸]در کوفه ۱۲۰۰۰[۳۹] یا ۱۸۰۰۰[۴۰] و یا بیش از ۳۰۰۰۰ نفر[۴۱] با امام حسین(ع) بیعت کردند و برای همراهی امام اعلام آمادگی کردند. مسلم نامه ای به امام نوشت و پرشماری بیعت کنندگان را تأیید کرد و امام را به کوفه فراخواند.[۴۲]\r\n\r\nیزید هنگامی که خبر بیعت مردم با مسلم و نرمش نعمان بن بشیر (حاکم آن زمان کوفه) با آنان را شنید، ابن زیاد را (که آن هنگام حاکم بصره بود) به حکومت کوفه نیز منصوب کرد.[۴۳] ابن زیاد پس از ورود به کوفه به جستجوی بیعت کنندگان پرداخت و سران قبایل را تهدید کرد.[۴۴]\r\n\r\nروایات تاریخی از ترس مردم بر اثر تبلیغات همراهان عبیدالله و پراکنده شدن سریع آنان از اطراف مسلم حکایت دارند، تا جایی که شب هنگام مسلم تنها ماند و جایی برای خفتن نداشت[۴۵] و در نهایت پس از درگیری، با امان نامه محمد بن اشعث تسلیم[۴۶] به قصر آورده شد؛ ولی ابن زیاد، امان پسر اشعث را بی جا خواند و دستور داد سر مسلم را از بدن جدا کنند.[۴۷]\r\n\r\nبنابر برخی گزارش های تاریخی، مسلم که نگران امام حسین(ع) بود، به عمر بن سعد که قریشی بود وصیت کرد. نخستین وصیت مسلم این بود که عمر کسی را نزد امام بفرستد و آن حضرت را از آمدن به کوفه منع کند.[۴۸] در منطقه زباله پیام مسلم که هنگام شهادت به عمر بن سعد گفته بود، به دست امام رسید.\r\n\r\n \r\n\r\nحرکت از مکه به سمت کوفه\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nمسیر حرکت امام حسین از مکه به کربلا (برای بزرگ نمایی موس را روی تصویر ببرید)\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\n\r\nامام حسین(ع) پس از چهار ماه و پنج روز اقامت در مکه، در روز سه شنبه، هشتم ذی حجه[۴۹] (همان روزی که مسلم در کوفه قیام کرد) به همراه ۸۲ نفر[۵۰] (که ۶۰ نفر آنان از شیعیان کوفه بودند)[۵۱]، مکه را به سوی کوفه ترک کرد.\r\n\r\nبرخی از مورخان و محدثان از جمله شیخ مفید نوشته اند امام حسین(ع) برای خارج شدن از مکه، نیت خود را از حج به عمره مفرده برگرداند و از احرام خارج شد؛[۵۲] اما برخی با تکیه بر شواهد تاریخی و روایی گفته اند امام حسین از ابتدا نیت عمره مفرده کرده بود و پس از انجام اعمال آن، از مکه خارج شد.[۵۳](رجوع کنید به: حج ناتمام)\r\n\r\nدر یک ماه آخر اقامت امام حسین(ع) در مکه که احتمال سفر آن حضرت به کوفه می رفت، برخی از جمله عبداللّه بن عبّاس نزد حضرت آمدند تا ایشان را از سفر به کوفه منصرف کنند؛ ولی توفیقی نیافتند.\r\n\r\nپس از خروج امام حسین(ع) و یارانش از مکه، یحیی بن سعید فرمانده پاسبانان عمرو بن سعید بن عاص -فرماندار مکه - با گروهی از یارانش، راه را بر حسین(ع) بستند؛ ولی حضرت اعتنایی نکرد و به راهش ادامه داد.[۵۴]\r\n\r\n \r\n\r\nمسیر مکه به کوفه\r\n\r\nمنزلگاه های کاروان امام حسین(ع) از مکه به سمت کوفه به این ترتیب است: ۱. بستان بنی عامر، ۲. تنعیم (تصرف کاروانی که بحیر بن ریسان حمیری کارگزار یزید در یمن از صفایا –غنایم برگزیده- به شام می فرستاد)، ۳. صفاح (ملاقات حضرت با فرزدق شاعر)، ۴. ذات عرق (ملاقات حسین(ع) با بشر بن غالب و نیز با عون بن عبدالله بن جعفر...)، ۵. وادی عقیق، ۶. غمره، ۷. ام خرمان، ۸. سلح، ۹. افیعیه، ۱۰. معدن فزان، ۱۱. عمق، ۱۲. سلیلیه، ۱۳. مغیثه ماوان، ۱۴.نقره، ۱۵. حاجر (فرستادن قیس بن مسهر به کوفه)، ۱۶. سمیراء، ۱۷. توز، ۱۸. اجفر (برخورد حسین(ع) با عبدالله بن مطیع عدوی و نصیحت او به حسین(ع) برای بازگشت)، ۱۹. خزیمیه، ۲۰. زرود (پیوستن زهیر بن قین به کاروان حسین(ع) و دیدار با فرزندان مسلم و اطلاع از شهادت مسلم و هانی)، ۲۱. ثعلبیه، ۲۲. بطان، ۲۳. شقوق، ۲۴. زباله (اطلاع از شهادت قیس و پیوستن گروهی به حسین(ع) از جمله نافع بن هلال)، ۲۵. بطن عقبه (ملاقات حسین(ع) با عمرو بن لوزان و نصیحت او به حسین(ع) برای بازگشت)، ۲۶. عمیه، ۲۷. واقصه، ۲۸. شراف، ۲۹. برکه ابومسک، ۳۰. جبل ذی حسم (برخورد حسین(ع) با سپاه حر بن یزید ریاحی)، ۳۱. بیضه (خطبه معروف حسین(ع) برای یاران خود و حر)، ۳۲. مسیجد، ۳۳. حمام، ۳۴. مغیثه، ۳۵. ام قرون، ۳۶. عذیب (مسیر کوفه از عذیب به قادسیه و حیره بود، اما حسین(ع) راه را عوض کرده و در کربلا فرود آمد)، ۳۷. قصر بنی مقاتل (ملاقات حسین(ع) با عبیدالله بن حر جعفی و ردکردن دعوت حسین(ع) برای یاری)، ۳۸. قطقطانه، ۳۹. کربلا -وادی طف- (روز دوم محرم سال ۶۱ هجری ورود امام به کربلا).[۵۵]\r\n\r\nامام در هر منزل برای جذب افراد یا روشن کردن ذهن ها تلاش می کرد؛ از جمله در ذات عرق، شخصی با نام بشر بن غالب اسدی به امام رسید و اوضاع کوفه را آشفته توصیف کرد. حضرت سخن او را تأیید کرد. آن شخص از امام حسین(ع) درباره آیه «یوْمَ نَدْعُو کُلَّ أُنَاس بِإِمَامِهِم»[۵۶] پرسید. حضرت فرمود:\r\n\r\nامامان دو دسته اند: دسته ای که مردم را به هدایت می خوانند و گروهی که به ضلالت دعوت می کنند. کسی که امام هدایت را پیروی کند به بهشت می رود و کسی که امام ضلالت را پیروی کند، وارد جهنم می شود.[۵۷]\r\n\r\nبشر بن غالب با امام همراه نشد؛ ولی بعدها او را دیدند که سر قبر امام حسین(ع) گریه می کند و از یاری نکردن حضرت، اظهار پشیمانی می کند.[۵۸]\r\n\r\nدر منطقه ثعلبیه نیز فردی به نام ابوهرّه ازدی به امام رسید و علت سفر را جویا شد. حضرت فرمود:\r\n\r\nامویان مالم را گرفتند، صبر کردم. دشنامم دادند، تحمّل نمودم. خواستند خونم را بریزند، گریختم. ای ابوهره! بدان که من به دست فرقه ای باغی(سرکش) کشته خواهم شد و خداوند لباس مذلّت را به طور کامل به تن آنان خواهد پوشاند و شمشیری بُرنده بر آنان حاکم خواهد کرد؛ کسی که آنان را ذلیل سازد.[۵۹]\r\n\r\n \r\n\r\nفرستادن قیس بن مُسهر به کوفه\r\n\r\nنقل شده چون امام حسین(ع) به منطقه بطنُ الرُّمّه رسید، برای کوفیان نامه ای نوشت و از حرکت خود به سمت کوفه خبر داد.[۶۰] امام نامه را به قیس بن مسهر صیداوی سپرد. او وقتی به قادسیه رسید، گروهی از ماموران ابن زیاد راه را بر او گرفتند تا از او بازجویی کنند. قیس به ناچار نامه امام را پاره نمود تا دشمنان از مضمون آن آگاه نشوند. وقتی قیس را دستگیر کردند و نزد ابن زیاد آوردند، ابن زیاد به او گفت: «به خدا سوگند تو را هرگز رها نمی کنم؛ مگر آنکه نام افرادی که حسین(ع) برای آنها نامه فرستاده است بگویی، و یا اینکه بر منبر بروی و حسین(ع) و پدر و برادرش را ناسزا بگویی! در این صورت تو را رها می کنم وگرنه تو را خواهم کشت!» قیس قبول کرد و برفراز منبر رفت ولی به جای سب حسین(ع) گفت:\r\n\r\n«من فرستاده حسین بن علی(ع) به سوی شما هستم، نزد شما آمده ام تا پیام او را برسانم. به ندای او لبیک گوئید.»\r\n\r\nابن زیاد دستور داد او را به بالای قصر دارالاماره بردند و به پایین افکنند.[۶۱]\r\n\r\n \r\n\r\nفرستادن عبدالله بن یقطر به کوفه\r\n\r\nروایت شده که «امام حسین(ع) قبل از اطلاع از شهادت مسلم، برادر رضاعی (برادر شیری) خود –عبدالله بن یقطر-[۶۲] را به سوی مسلم فرستاد، که به دست حصین بن تمیم گرفتار و به نزد عبیدالله بن زیاد برده شد. عبیدالله دستور داد عبدالله بن یقطر را به بالای قصر دارالاماره برده تا در برابر مردم کوفه، امام حسین(ع) و پدر بزرگوارش را لعن کند! هنگامی که فرزند یقطر، بالای قصر رفت خطاب به مردم گفت:\r\n\r\n«ای مردم! من فرستاده حسین(ع) فرزند دختر پیامبر(ص) شمایم؛ به یاری او بشتابید و بر پسر مرجانه بشورید.».[۶۳]\r\n\r\nعبیدالله چون چنین دید فرمان داد تا او را از بالای قصر به زیر انداختند. او در حال جان دادن بود که مردی آمد و او را به قتل رساند.[۶۴] خبر شهادت عبدالله بن یقطر به همراه خبر شهادت مسلم و هانی در منزل گاه زباله به امام رسید.[۶۵]\r\n\r\n \r\n\r\nسفیر حسین(ع) در بصره\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tروزشمار واقعه عاشورا\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tسال ۶۰ قمری\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۵ رجب\r\n\t\t\tمرگ معاویه\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۸ رجب\r\n\t\t\tخروج امام حسین (ع) از مدینه.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۳ شعبان\r\n\t\t\tورود امام(ع) به مکه.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۰ رمضان\r\n\t\t\tرسیدن نخستین نامه های کوفیان به امام(ع).\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۲ رمضان\r\n\t\t\tرسیدن ۱۵۰ نامه از کوفیان به امام(ع) توسط قیس بن مُسْهِر، عبدالرحمان ارحبی و عُمارَة سَلُولی.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۴ رمضان\r\n\t\t\tوصول نامه سران و اهالی کوفه به امام(ع) توسط هانی بن هانی سبیعی و سعید بن عبدالله حنفی.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۵ رمضان\r\n\t\t\tخروج مسلم از مکه به سوی کوفه.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۵ شوال\r\n\t\t\tورود مسلم بن عقیل به کوفه.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۱ ذی القعده\r\n\t\t\tنامه مسلم بن عقیل به امام حسین و دعوت از ایشان برای آمدن به کوفه\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۸ ذیحجه\r\n\t\t\tخروج امام حسین(ع) از مکه.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۸ ذیحجه\r\n\t\t\tقیام مسلم بن عقیل در کوفه.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۹ ذیحجه\r\n\t\t\tشهادت مسلم بن عقیل در کوفه.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tسال ۶۱ قمری\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱ محرم\r\n\t\t\tیاری خواستن امام از عبیدالله بن حر جعفی و عمرو بن قیس در قصر بنی مقاتل\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲ محرم\r\n\t\t\tورود کاروان امام(ع) به کربلا\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۳ محرم\r\n\t\t\tورود عمر سعد به کربلا با سپاه چهار هزار نفری.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۶ محرم\r\n\t\t\tیاری خواستن حبیب بن مظاهر از بنی اسد برای یاری امام حسین(ع) و ناکامی او در این مأموریت\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۷ محرم\r\n\t\t\tبستن آب بر روی امام حسین(ع) و یارانش.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۷ محرم\r\n\t\t\tپیوستن مسلم بن عوسجه به امام حسین(ع) و یارانش.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۹ محرم\r\n\t\t\tورود شمر بن ذی الجوشن به کربلا.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۹ محرم\r\n\t\t\tامان نامه شمر به فرزندان ام البنین.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۹ محرم\r\n\t\t\tاعلام جنگ لشکر عمر سعد به امام(ع) و مهلت خواستن حضرت از عمر سعد.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۰ محرم\r\n\t\t\tواقعه عاشورا و شهادت امام حسین(ع)، اهل بیت(ع) و یارانش.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۱ محرم\r\n\t\t\tمحرم حرکت اسرا به سوی کوفه\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۱ محرم\r\n\t\t\tدفن شهدا توسط بنی اسد (از اهل غاضریه)\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۲ محرم\r\n\t\t\tدفن شهدا بنابر نقلی دیگر\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۲ محرم\r\n\t\t\tورود کاروان اسرای کربلا به کوفه.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۹ محرم\r\n\t\t\tحرکت کاروان اسیران از کوفه به شام.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱ صفر\r\n\t\t\tورود اهل بیت(ع) و سر مطهّر امام حسین(ع) به شام.\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۰ صفر\r\n\t\t\tاربعین حسینی\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۰ صفر\r\n\t\t\tورود اهل بیت امام(ع) به کربلا\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۰ صفر\r\n\t\t\tبازگشت اهل بیت امام(ع) از شام به مدینه بنا بر برخی اقوال.\r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\nامام حسین(ع) نامه ای نوشت و آن را به وسیله یکی از موالیان خود به نام سلیمان بن رزین، برای سران پنج قبیله بصره (یعنی قبایل: عالیه، بکر بن وائل، تمیم، عبد القیس و اَزْد) فرستاد.[۶۶] سلیمان به هر یک از سران بصره به نام های مالک بن مسمع بکری، احنف بن قیس، مُنذِر بن جارود، مسعود بن عمرو، قیس بن هَیثَم و عمرو بن عبیداللّه بن مَعمَر نسخه ای از نامه امام را رساند.[۶۷] مضمون این نامه ها که با متنی واحد نگارش یافته بود، چنین بود:\r\n\r\n«...شما را به کتاب خدا و سنّت پیامبر خدا(ص) فرا می خوانم. به راستی که سنّت، از میان رفته است و بدعتها زنده شده اند. اگر سخنم را بشنوید و از فرمانم پیروی کنید، شما را به راه درست، هدایت می کنم.»[۶۸]\r\n\r\nهر یک از بزرگان بصره که نسخه ای از نامه حسین(ع) را دریافت کردند آن را مخفی نگه داشتند به جز مُنذِر بن جارود که گمان بُرد این امر از نیرنگ های عبیداللّه بن زیاد است.[۶۹] از این رو در شبی که فردای آن روز ابن زیاد قصد عزیمت به کوفه را داشت، موضوع را به وی گزارش داد.[۷۰] عبیداللّه نیز فرستاده حسین(ع) را به حضور طلبیده او را گردن زد.[۷۱]\r\n\r\n \r\n\r\nتغییر مسیر به سمت کربلا\r\n\r\nامام پس از رسیدن به منزلگاه عذیب الهجانات مجبور شد به سمت کربلا تغییر مسیر دهد.\r\n\r\n \r\n\r\nبرخورد با سپاه حر بن یزید ریاحی\r\n\r\nابن زیاد چون از حرکت امام حسین(ع) به سوی کوفه آگاه شد، حصین بن تمیم -رئیس شرطۀ خود- را همراه با چهار هزار نفر مرد نظامی به «قادسیه» اعزام کرد تا حد فاصل بین قادسیه تا «خفّان» و «قُطقُطانیه» تا «لَعلَع» را دقیقاً زیر نظر بگیرند تا از عبور و مرور کسانی که در این مناطق در تردد بودند مطلع گردند.[۷۲]حر بن یزید ریاحی و هزار سرباز تحت امر او نیز بخشی از این لشکر چهار هزار نفری بودند که از سوی حصین بن تمیم برای جلوگیری از حرکت کاروان امام حسین به منطقه اعزام شده بودند.[۷۳]\r\n\r\nابومخنف از دو مرد اسدی که امام را در این سفر همراهی می کردند، نقل کرده است که: «چون کاروان امام حسین(ع) از منزل گاه شراف حرکت کرد در میانه روز به طلایه داران لشکر دشمن رسید. پس حسین(ع) به طرف ذو حُسَم روان شد.»[۷۴]\r\n\r\nحر بن یزید و سپاهیانش به هنگام ظهر، در برابر امام حسین(ع) و یارانش قرار گرفتند. حسین(ع) به یاران خود دستور دادند که سپاهیان حر و اسبانشان را سیراب کنند!\r\n\r\nهنگام نماز ظهر فرا رسید، امام به مؤذن خود -حَجّاج بن مسروق جعفی- دستور داد تا اذان بگوید. چون هنگام اقامه نماز شد، امام حسین(ع) پس از حمد و ثنای الهی فرمود:\r\n\r\n«ای مردم! این، عذری است به درگاه خداوند عزوجل و شما. من به سوی شما نیامدم مگر پس از آنکه نامه های شما به من رسید و فرستادگان شما نزد من آمدند و از من خواستند که به نزد شما آیم و گفتید که ما امام نداریم، باشد که به وسیله من خدا شما را هدایت کند، پس اگر بر سر عهد و پیمان خود هستید من به شهر شما می آیم و اگر آمدنم را ناخوش می دارید، باز گردم.»\r\n\r\nحر و سپاهیانش سکوت اختیار کردند و هیچ نگفتند. پس امام حسین به مؤذن دستور داد که اقامه نماز ظهر را گفت. نماز جماعت برپا شد و حر و سپاهیانش نیز به امام اقتدا کردند.[۷۵] عصر همان روز امام حسین(ع) به یارانش فرمود تا برای حرکت، آماده شوند. سپس از خیمه بیرون آمد و به مؤذن خویش دستور فرمودند تا اعلان نماز عصر نماید. پس از اقامه نماز عصر حسین(ع) رو به مردم کردند و پس از حمد و ثنای الهی فرمودند:\r\n\r\n«ای مردم! اگر تقوای الهی پیشه سازید و حق را برای کسانی که اهلیت آن را دارند بشناسید، مایه خشنودی خداوند را فراهم می سازید. ما اهل بیت نسبت به مدّعیانی که ادعای حقّی را می کنند که مربوط به آنها نیست و رفتارشان با شما بر اساس عدالت نیست و در حقّ شما جفا روا می دارند، سزاوارتر به ولایت بر شما هستیم. اگر شما برای ما چنین حقّی را قائل نیستید و تمایلی به اطاعت از ما ندارید و نامه های شما با گفتارتان و آراءتان یکی نیست، من از همین جا باز خواهم گشت.»\r\n\r\nحر بن یزید گفت: من از این نامه هایی که شما گفتید، اطلاعی ندارم! ما جزو نویسندگان این نامه ها نبودیم. ما مأموریت داریم به محض روبه رو شدن با شما، شما را به نزد عبیدالله بن زیاد ببریم.[۷۶]\r\n\r\nحسین(ع) به همراهانش فرمود: «باز گردید!» چون خواستند بازگردند حر و همراهانش مانع شدند. حر گفت: «شما را باید نزد عبیدالله بن زیاد ببرم!»\r\n\r\nحسین(ع) فرمود: «به خدا سوگند به دنبال تو نخواهم آمد.»\r\n\r\nحر گفت: «من مأمور به جنگ با شما نیستم؛ ولی مأمورم از شما جدا نگردم تا شما را به کوفه ببرم، پس اگر شما از آمدن خودداری می کنید راهی را در پیش گیرید که شما را نه به کوفه برساند و نه به مدینه؛ تا من نامه ای برای عبیدالله بنویسم؛ شما هم در صورت تمایل نامه ای به یزید بنویسید تا شاید این امر به عافیت و صلح منتهی گردد و در پیش من این کار بهتر است از آنکه به جنگ و ستیز با شما آلوده شوم.»[۷۷]\r\n\r\nامام حسین(ع) از ناحیه چپ راه «عذیب» و «قادسیه» حرکت کردند؛ در حالی که فاصله آنها تا «عذیب» سی و هشت میل بود، و حر هم با آن حضرت(ع) حرکت می کرد.[۷۸]\r\n\r\n \r\n\r\nرسیدن پیک عبیدالله\r\n\r\nپس از دمیده شدن سپیده صبح، حسین(ع) در منزل گاه «بیضه»[۷۹] توقف کرد و نماز صبح به جای آورد و سپس با یاران خود حرکت کرد؛ تا اینکه نزدیک ظهر به سرزمین «نینوا» رسیدند.[۸۰] پیک عبیدالله بن زیاد نامه ای برای حر آورد که در آن خطاب به حر نوشته بود: «چون نامه من به تو رسید و فرستاده من نزد تو آمد، بر حسین(ع) سخت گیر، و او را فرود نیاور مگر در بیابان بی حصار و بدون آب. به فرستاده ام دستور داده ام از تو جدا نگردد تا خبر انجام دادن فرمان مرا بیاورد، والسلام.»[۸۱]\r\n\r\nحر نامه ابن زیاد را برای آن حضرت(ع) قرائت کرد، حسین(ع) به او فرمود: «بگذار در نینوا و یا غاضریه[۸۲] فرود آییم.»[۸۳] حر گفت: «ممکن نیست، زیرا عبیدالله آورنده نامه را بر من جاسوس گمارده است!».\r\n\r\nزهیر بن قین گفت: «به خدا سوگند چنان می بینم که پس از این، کار بر ما سخت تر گردد، یابن رسول الله(ص)! اکنون جنگ با این گروه[حر و یارانش] برای ما آسان تر است از جنگ با آنهایی که از پی این گروه می آیند، به جان خودم سوگند که در پی اینان کسانی می آیند که ما را طاقت مبارزه با آنها نیست.» حسین(ع) فرمود: «درست می گویی ای زهیر؛ ولی من آغازکننده جنگ نخواهم بود.»[۸۴]\r\n\r\nسپس حرکت کردند تا به کربلا رسیدند. حُر و یارانش، جلوی کاروان امام حسین(ع) ایستادند و آنان را از ادامه مسیر، باز داشتند.[۸۵]\r\n\r\n \r\n\r\nامام در کربلا\r\n\r\nورود امام به کربلا\r\n\r\nبیشتر منابع، در گزارش های خود از روز پنج شنبه دوم محرّم سال شصت و یک هجری، به عنوان روز ورود امام حسین(ع) و یارانش به کربلا یاد کرده اند.[۸۶] با این وجود گزارش دینوری را نیز که روز ورود امام به کربلا را روز چهارشنبه اول محرم عنوان کرده است،[۸۷] نباید از نظر دور داشت.\r\n\r\nوقتی که حُر به حسین(ع) گفت: «همین جا فرود آی که فرات، نزدیک است.» حسین(ع) فرمود: «نام اینجا چیست؟»\r\n\r\nگفتند: کربلا\r\n\r\nفرمود: اینجا، جایگاه کَرْب (رنج) و بَلاست. پدرم هنگام حرکتش به سوی صفین، از اینجا گذشت و من با او بودم. ایستاد و از نام آن پرسید. نامش را به او گفتند. پس فرمود: «اینجا، جایگاه فرود آمدن مَرکب هایشان، و اینجا، جایگاه ریخته شدن خون هایشان است.» موضوع را پرسیدند. فرمود: «کاروانی از خاندان محمد(ص)، اینجا فرود می آیند.»[۸۸]\r\n\r\nامام حسین فرمود: «اینجا، جایگاه مَرکب ها و خیمه گاه ما و قتلگاه مردان ما و جای ریخته شدن خون هایمان است.»[۸۹] آنگاه فرمان داد که بارهایش را در آنجا، فرود آوردند. آن روز مصادف بود با پنج شنبه، دوم محرّم[۹۰] و به نقلی دیگر مصادف با روز چهارشنبه، اوّل محرّم سال شصت و یک هجری بود.[۹۱]\r\n\r\nنقل شده که پس از منزل گرفتن در کربلا، امام حسین(ع) فرزندان و برادران و اهل بیتش را جمع کرد و به آنان نگاهی کرد و گریست؛ سپس فرمود: «خداوندا بدرستی که ما عترت و خاندان پیامبرت محمد(ص) هستیم که [از شهر و دیارمان] اخراجمان کردند و پریشان و سرگردان از حرم جدمان[رسول خدا(ص)] بیرون شدیم و بنی امیه به ما تعرض کردند؛ خدایا پس حق مان را از آنان بگیر و ما را برابر ظالمان یاری ده.»\r\n\r\nپس رو به اصحاب کرده فرمود:\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nاَلنَّاسُ عَبِیدُ الدُّنْیا وَ الدِّینُ لَعْقٌ عَلَی أَلْسِنَتِهِمْ یحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَایشُهُمْ فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلَاءِ قَلَّ الدَّیانُونَ\r\n (ترجمه: مردم بندگان دنیا هستند و دین لقلقه زبانشان؛ حمایت و پشتیبانی از دین تا آنجاست که زندگی شان در رفاه است پس هر گاه بلاء و سختی حادث شود دینداران کم می شوند. )\r\n\r\n\r\n\r\nخوارزمی، مقتل الحسین، ج۱، ص۳۳۷\r\n\r\n\r\nسپس امام زمین کربلا را که چهار میل در چهار میل وسعت داشت از ساکنان نینوا و غاضریه به شصت هزار درهم خرید و با آنان شرط کرد که مردم را به سوی قبرش راهنمایی کنند و از زائرانش سه روز پذیرایی کنند.[۹۲]\r\n\r\nپس از فرود آمدن امام حسین(ع) و یارانش در کربلا در دوم محرم سال شصت و یک هجری،[۹۳]حر بن یزید ریاحی نامه ای به عبیداللّه بن زیاد نوشت و او را از فرود آمدن حسین(ع) در این سرزمین با خبر ساخت.[۹۴] در پی این نامه، عبیداللّه نامه ای خطاب به حسین(ع) نوشت:\r\n\r\n«امّا بعد، ای حسین از فرود آمدنت در کربلا با خبر شدم؛ امیرمؤمنان -یزید بن معاویه- به من فرمان داده که لحظه ای چشم بر هم ننهم و شکم از غذا سیر نسازم تا آن که تو را به خدای دانای لطیف ملحق ساخته یا تو را به پذیرش حکم خود و حکم یزید بن معاویه وادار نمایم. والسّلام»\r\n\r\nنقل شده حسین(ع) پس از خواندن این نامه، آن را به کناری پرتاب کرد و فرمود:\r\n\r\n«قومی که رضایت خود را بر رضایت آفریدگارشان مقدّم بدارند رستگار نخواهند شد.»\r\n\r\nپیک ابن زیاد به حضرت(ع) عرض کرد: یا اباعبداللّه پاسخ نامه را نمی دهی؟ امام حسین(ع) فرمود: «پاسخش عذاب دردناک الهی است که به زودی او را فرا می گیرد.»\r\n\r\nپیک نزد ابن زیاد بازگشت و سخن حضرت را به او بازگفت. عبیدالله نیز دستور تجهیز سپاه برای جنگ با حسین(ع) را داد.[۹۵]\r\n\r\n \r\n\r\nورود عمر بن سعد به کربلا\r\n\r\nعمر بن سعد روز سوم محرم، به همراه چهار هزار نفر از مردم کوفه وارد کربلا شد.[۹۶] در چگونگی آمدن عمر بن سعد به کربلا گفته شده: عبیدالله بن زیاد، عمر بن سعد را فرمانده چهار هزار تن از کوفیان کرده و به او دستور داده بود تا آنان را به ری و دَستَبی[۹۷] برده با دیلمیانی که بر این منطقه چیره شده بودند، مبارزه کند. عبیداللَّه همچنین فرمان حکومت ری را نیز به نام عمر نوشته بود و او را به سمت فرمانداری این شهر برگزیده بود. پسر سعد به همراه یاران خود از کوفه بیرون رفت و در منطقه ای در بیرون کوفه به نام حمام اعین اردو زد. او برای رفتن به ری آماده می شد که موضوع قیام امام حسین(ع) پیش آمد و چون امام به سوی کوفه حرکت کرد ابن زیاد، عمر بن سعد را پیش خواند و به او دستور داد نخست به جنگ امام حسین(ع) برود و چون از آن فارغ شد، به سوی محل حکومت خود حرکت کند. ابن سعد جنگ با امام حسین(ع) را خوش نمی داشت از این رو از عبیدالله خواست تا او را از این کار معاف بدارد؛ اما ابن زیاد معافیت او را منوط به پس دادن فرمان حکومت ری کرد.[۹۸]\r\n\r\nعمر بن سعد چون اصرار عبیدالله بن زیاد را دید گفت: [به کربلا] می روم.[۹۹] پس با چهار هزار نفر سپاهی حرکت کرد و فردای روزی که امام حسین(ع) در نینوا فرود آمده بود به آن جا رسید.[۱۰۰]\r\n\r\n \r\n\r\nآغاز گفتگوهای امام حسین(ع) و عمر بن سعد\r\n\r\nعمر بن سعد پس از آمدن به کربلا خواست پیکی سوی امام بفرستد تا از او بپرسد «...برای چه به این سرزمین آمده است و چه می خواهد؟» و این کار را به عزره بن قیس احمسی و دیگر بزرگانی که نامه دعوت به آن حضرت(ع) نوشته بودند، پیشنهاد کرد؛ اما آنان از انجام این کار خودداری کردند.[۱۰۱] اما کثیر بن عبدالله شعیبه پذیرفت و به سوی اردوگاه امام حسین(ع) حرکت کرد.\r\n\r\nاما چون ابوثمامه صائدی نگذاشت کثیر همراه با سلاح خود نزد حسین(ع) برود، بی نتیجه پیش عمر بن سعد بازگشت.[۱۰۲]\r\n\r\nپس از بازگشت کثیر بن عبداللَّه، عمر بن سعد از قرة بن قیس حنظلی[۱۰۳] خواست تا نزد امام حسین(ع) برود و او پذیرفت.\r\n\r\nامام حسین(ع) در جواب پیام عمر بن سعد به قره فرمود: «مردم شهرتان به من نامه نوشتند که بدین جا بیایم. اکنون اگر مرا نمی خواهند باز می گردم.» عمر بن سعد از این پاسخ شاد شد.[۱۰۴] پس نامه ای به عبیداللَّه بن زیاد نوشت و او را از سخن حسین(ع) آگاه کرد.[۱۰۵]\r\n\r\nعبیداللَّه بن زیاد در جواب نامه عمر بن سعد، بیعت حسین(ع) و یارانش با یزید بن معاویه را درخواست کرد.[۱۰۶]\r\n\r\n \r\n\r\nتلاش ابن زیاد برای ارسال سپاه به کربلا\r\n\r\nپس از فرود آمدن امام حسین(ع) در کربلا، عبیداللّه بن زیاد، مردم را در مسجد کوفه جمع کرد و عطایای یزید- تا چهار هزار دینار و دویست هزار درهم- را در میان بزرگان شان تقسیم کرد و آنان را به یاری عمر بن سعد در جنگ با امام حسین(ع) فرا خواند. [۱۰۷]\r\n\r\nعبیدالله بن زیاد عمرو بن حریث مخزومی را به کارگزاری کوفه گماشت و خود نیز با یارانش از کوفه بیرون آمد و در نخیله اردو زد و مردم را وادار به حرکت به نخیله نمود.[۱۰۸] و [جهت جلوگیری از پیوستن کوفیان به سپاه امام حسین(ع)] پل کوفه را در اختیار گرفت و اجازه نداد کسی از آن عبور کند.[۱۰۹]\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nتصویر سازی نبرد در کربلا\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nبه دستور عبیدالله بن زیاد، حصین بن تمیم و چهار هزار سپاهی تحت امر او از قادسیه به نخیله فرا خوانده شدند.[۱۱۰]محمد بن اشعث بن قیس کندی و کثیر بن شهاب و قعقاع بن سوید نیز از سوی ابن زیاد مأموریت یافتند تا مردم را آماده نبرد با اباعبدالله الحسین(ع) کنند.[۱۱۱] ابن زیاد همچنین سوید بن عبدالرحمن منقری را به همراه چند سوار به کوفه فرستاد و به او دستور داد تا در کوفه جستجو کند و هر کس را که از رفتن به جنگ اباعبدالله(ع) خودداری کرده است، پیش او بیاورد. سوید در کوفه به جستجو پرداخت پس مردی از شامیان را که برای مطالبه میراث خود به کوفه آمده بود، بازداشت کرده، نزد ابن زیاد فرستاد. ابن زیاد نیز [جهت ترساندن مردم کوفه] دستور قتل او را صادر کرد. مردم که چنین دیدند همگی حرکت کردند و به نخیله رفتند.[۱۱۲]\r\n\r\nبا گرد آمدن مردم در نخیله، عبیدالله به حصین بن نمیر و حجار بن ابجر و شبث بن ربعی و شمر بن ذی الجوشن دستور داد تا جهت یاری ابن سعد به لشکرگاه او بپیوندند.[۱۱۳] شمر اولین نفری بود که فرمان او را اجرا کرد و آماده حرکت شد[۱۱۴] پس از شمر، زید (یزید) بن رَکاب کلْبی با دو هزار نفر، حُصَین بن نُمَیر سَکونی با چهار هزار نفر، مصاب ماری (مُضایر بن رهینه مازِنی) با سه هزار تن[۱۱۵] و حصین بن تمیم طهوی با دو هزار سپاهی[۱۱۶] و نصر بن حَربه (حَرَشه) با دو هزار تن از کوفیان حرکت کردند و به سپاه عمر بن سعد پیوستند.[۱۱۷] آن گاه ابن زیاد، مردی را به سوی شَبَث بن رِبعی ریاحی فرستاد و از او خواست که به سوی عمر بن سعد حرکت کند. شبث نیز با هزار سوار، به عمر بن سعد پیوست.[۱۱۸] پس از شبث، حجّار بن اَبجَر با هزار سوار[۱۱۹] و پس از او محمد بن اشعث بن قیس کندی با هزار سوار[۱۲۰] و حارث بن یزید بن رویم نیز از پی حجار بن ابجر روانه کربلا شدند.[۱۲۱] عبیدالله بن زیاد هر روز صبح و ظهر، گروهی از نظامیان کوفی را در دسته های بیست، سی، پنجاه تا صد نفری، به کربلا می فرستاد[۱۲۲] تا این که در ششم محرم تعداد نفرات سپاه عمربن سعد به بیش از بیست هزار تن رسید.[۱۲۳] عبیداللّه، عمربن سعد را فرمانده همه آنان نمود.\r\n\r\n \r\n\r\nتلاش حبیب بن مظاهر برای گردآوری نیرو\r\n\r\nپس از گرد آمدن سپاهیان دشمن در کربلا، حبیب بن مظاهر اسدی با دیدن یاران اندک حسین(ع) با اجازه امام خود را به طور ناشناس به طایفه ای از قبیله بنی اسد رساند و درخواست یاری فرزند دختر پیامبر خدا(ص) را خواستار شد.\r\n\r\nبنی اسد، همراه حبیب بن مظاهر اسدی شبانه به سوی لشکرگاه امام حسین(ع) در حرکت بودند که چهار صد یا پانصد سوار از سپاه عمر بن سعد به سردستگی ازرق بن حرب صیداوی در کناره فرات راه را بر آنان بستند. کار به درگیری کشیده شده و بنی اسد به خانه هایشان بازگشتند و حبیب به تنهایی نزد حسین(ع) بازگشت.\r\n\r\n \r\n\r\nهفتم محرم و بسته شدن آب\r\n\r\nدر ۷ محرم، عبیدالله بن زیاد در نامه ای از عمر بن سعد خواست که میان آب و حسین(ع) و یارانش جدایی افکند تا یک قطره از آن ننوشند.\r\n\r\nچون این نامه به دست عمر بن سعد رسید به عمرو بن حجاج زبیدی فرمان داد تا با پانصد سوار به کنار شریعه فرات برود و مانع دسترسی امام حسین(ع) و یارانش به آب شوند.[۱۲۴]\r\n\r\nدر برخی منابع نقل شده که «پس از بسته شدن آب و شدت گرفتن تشنگی، امام حسین(ع) برادر خود، عباس را به حضور طلبید و او را با سی سوار و بیست پیاده به همراه بیست مشک به طلب آب فرستاد. آنان شبانه در حالی که نافع بن هلال جملی با پرچم در پیشاپیش گروه در حرکت بود به راه افتادند و خود را به شریعه فرات رساندند. عمرو بن حجاج که مأمور حراست از فرات بود، به مقابله با یاران امام حسین(ع) برخاست. گروهی از یاران حسین(ع) مشک های آب را پر کردند و گروهی دیگر چون قمر بنی هاشم(ع) و نافع بن هلال مشغول جنگ شده از آنان در برابر هجوم دشمنان محافظت می کردند تا بتوانند آب را به سلامت به خیمه ها برسانند. یاران حسین(ع) موفق شدند آب را به خیمه های حسین(ع) برسانند.»[۱۲۵]\r\n\r\n \r\n\r\nآخرین گفتگوهای امام حسین(ع) با عمر بن سعد\r\n\r\nبا فرود آمدن پی در پی لشکرها در اردوگاه عمر بن سعد، امام حسین(ع) عمرو بن قرظه انصاری را نزد عمر بن سعد فرستاد و به او پیغام داد که می خواهم امشب تو را در میان دو اردوگاه ملاقات کنم. شب هنگام، حسین(ع) و ابن سعد هر یک با همراهی بیست سوار به محل ملاقات آمدند؛ حضرت(ع) به جز برادرش -ابوالفضل العباس(ع)- و فرزندش -علی اکبر(ع)-، از سایر یاران خود خواست تا فاصله بگیرند ابن سعد نیز فرزندش –حفص- و غلامش را نگاه داشت و به دیگران دستور داد تا عقب بروند. به نقل برخی منابع در این دیدار حسین(ع) به او فرمود:...از این خیال و اندیشه ناصواب در گذر و راهی که صلاح دین و دنیای تو در آن است، اختیار کن...[۱۲۶] عمر قبول نکرد و حسین(ع) چون چنین دید فرمود: «خداوند تو را هلاک سازد و در روز قیامت نیامرزد؛ امید دارم که به فضل خدا از گندم ری نخوری» سپس بازگشت.[۱۲۷]\r\n\r\nگفتگوهای مکرر حسین(ع) و ابن سعد، سه یا چهار بار تکرار شد.[۱۲۸] به گفته برخی منابع، در پایان یکی از این گفتگوها، عمر بن سعد طی نامه ای خطاب به عبیداللَّه بن زیاد چنین نوشت:\r\n\r\n«... حسین بن علی(ع) با من پیمان بست که از همان جا که آمده به همان جا بازگردد یا به یکی از سرحدات بلاد مسلمین برود و در حقوق و تکالیف همانند دیگر مسلمانان بوده در سود و زیان مسلمانان شریک باشد، یا به نزد یزید برود تا هر چه یزید حکم دهد درباره او اجرا کنند و این مایه رضای شماست و صلاح امت است.[۱۲۹]\r\n\r\nچون عبیداللَّه نامه را خواند گفت: «به درستی که این نامه مردی است که اندرزگوی امیر خویش و مشفق قوم خویش است!» [و در صدد بود این پیشنهاد را بپذیرد] شمر بن ذی الجوشن که در مجلس بود برخاست و مانع شد. آنگاه عبیداللَّه بن زیاد شمربن ذی الجوشن را پیش خواند و گفت: «این نامه را پیش عمربن سعد ببر تا به حسین(ع) و یارانش بگوید به حکم من تسلیم شوند. اگر پذیرفتند آنها را به سلامت پیش من بفرستد و اگر نپذیرفتند با آنان بجنگد. اگر عمربن سعد جنگید شنوا و مطیع او باش و اگر از جنگیدن خودداری ورزید تو با حسین(ع) بجنگ که سالار قوم تویی؛ سپس گردن پسر سعد را بزن و سرش را پیش من بفرست.»[۱۳۰] آنگاه عبیداللَّه نامه ای به عمر بن سعد نوشت:\r\n\r\n«...من تو را به نزد حسین(ع) نفرستادهام که با او با مسامحه رفتار کنی و برای او آرزوی سلامت داشته باشی و شفیع او پیش من باشی. بنگر اگر حسین(ع) و همراهانش به حکم من گردن نهادند [و با یزید بیعت کردند] ایشان را به سلامت نزد من بفرست و اگر نپذیرفتند بر آنان هجوم آور و خونشان را بریز و بدن هایشان را مُثله کن چرا که مستحق چنین کاری هستند. چون حسین(ع) کشته شد اسب بر سینه و پشت وی بتاز که او سرکش است و ستمکار و من گمان ندارم که این کار پس از مرگ زیانی رساند ولی با خود عهد کرده ام که اگر او را کشتم با وی چنین کنم. پس اگر تو به این دستور عمل کردی پاداش مردی فرمانبردار و مطیع را به تو میدهیم و اگر آن را نپذیری دست از کار ما و لشکر ما بکش و لشکر را به شمربن ذی الجوشن واگذار زیرا ما او را امیر بر کار خود کردیم. و السلام.»[۱۳۱]\r\n\r\n \r\n\r\nروز تاسوعا\r\n\r\nشمر بن ذی الجوشن بعد از ظهر روز پنجشنبه نهم محرم سال شصت و یکم هجری پس از نماز عصر به همراه فرمانی که عبیدالله بن زیاد به او داده بود، نزد عمر بن سعد رسید و فرمان را به او داد.[۱۳۲] عمر بن سعد به شمر گفت: من خود عهده دار این کار خواهم بود.[۱۳۳]\r\n\r\nشمر (که از طایفه ام البنین بود) و نیز به نقلی عبدالله بن ابی المحل -برادرزاده ام البنین- پیشتر از ابن زیاد برای فرزندان ام البنین امان نامه گرفته بودند.[۱۳۴] عبدالله بن ابی المحل امان نامه را به وسیله غلام خود -کزمان یا عرفان- به کربلا فرستاد. او پس از ورود به کربلا متن امان نامه را برای فرزندان ام البنین قرائت کرد؛ اما آنها مخالفت کردند.[۱۳۵] در روایتی دیگر آمده که شمر خود امان نامه را گرفت و به کربلا آورد و به نزد عباس(ع) و برادرانش عبدالله، جعفر و عثمان برد.[۱۳۶] اما عباس(ع) و برادرانش همگی امان نامه را رد کردند.[۱۳۷] چنانکه شیخ مفید می نویسد گفتگوی آنها چنین بود که شمر گفت: شما ای خواهرزادگان من در امانید. آنها پاسخ دادند: خدا تو را و امانت را لعنت کند، ما را امان می دهی و فرزند رسول خدا بی امان است؟![۱۳۸]\r\n\r\nپس از عصر عمر بن سعد ندا داد: ای لشکریان خدا! سوار شوید و بشارت دهید. پس لشکریان سوار شدند و به سوی اردوگاه امام حرکت کردند.[۱۳۹]\r\n\r\nوقتی حسین(ع) از نیت دشمن آگاه شد، به برادرش عباس فرمود:\r\n\r\nاگر می توانی آنها را راضی کن که جنگ را تا فردا به تأخیر اندازند و امشب را به ما مهلت دهند تا با خدای خود راز و نیاز کنیم و به درگاهش نماز بگزاریم. خدا می داند که من نماز و تلاوت قرآن را بسیار دوست می دارم.[۱۴۰]\r\n\r\nعباس نزد سپاهیان دشمن بازگشت و درخواست حسین(ع) را به اطلاع آنان رساند و از آنان آن شب را مهلت خواست. ابن سعد با مهلت یک شبه به امام حسین(ع) و یارانش موافقت نمود.[۱۴۱] در این روز خیمه های امام حسین(ع) و اهل بیت و یارانش محاصره گردید.\r\n\r\n \r\n\r\nوقایع شب عاشورا\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\nسخن حسین(ع) در شب عاشورا درباره یارانش:\r\nأما بعد فإنّی لا أعلم أصحابا أوفی و لا خیرا من أصحابی، و لا أهل بیت أبرّ و لا أوصل من أهل بیتی\r\n (ترجمه: من یارانی بهتر و باوفاتر از اصحاب خودم و خویشاوندانی نیکوکارتر و به حقیقت نزدیک تر از خویشاوندان خودم سراغ ندارم.)\r\n\r\n\r\n\r\nمفید، الارشاد، ج۲، ص۹۱\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nتجدید پیمان یاران امام حسین\r\n\r\nامام حسین(ع) در اوایل شب یاران خود را جمع کرد و پس از حمد و ثنای خداوند خطاب به آنان گفت:\r\n\r\nبه گمانم این، آخرین روزی است که از سوی این قوم مهلت داریم. آگاه باشید که من به شما اجازه (رفتن) دادم. پس همه با خیالی آسوده بروید که بیعتی از من بر گردن شما نیست. اینک که سیاهی شب شما را پوشانده، آن را مَرکبی برگیرید و بروید.\r\n\r\nدر این هنگام ابتدا اهل بیت امام و سپس یاران امام هر یک در سخنانی حماسی، اعلام وفاداری کردند و بر فدا کردن جان خویش در دفاع از امام تأکید کردند. منابع تاریخی و مقاتل برخی از این سخنان را ضبط کرده اند.[۱۴۲]\r\n\r\nنگرانی حضرت زینب(س)\r\n\r\nپس از آن گفتگو حسین(ع) به اردوگاه برگشتند و وارد خیمه خواهرشان زینب(س) شدند. نافع بن هلال در بیرون خیمه منتظر حسین(ع) نشسته بود که شنید حضرت زینب(س) به حسین(ع) عرض کرد:\r\n\r\n«آیا شما یارانتان را آزموده اید؟ از این نگرانم که آنان نیز به ما پشت کنند و در هنگامه درگیری شما را تسلیم دشمن کنند.»\r\n\r\nحسین(ع) در پاسخ فرمود:\r\n\r\n«به خدا سوگند، این ها را امتحان کرده ام و آنان را مردانی یافتم که سینه سپر کرده اند، به گونه ای که مرگ را به گوشه چشمان شان می نگرند و به مرگ در راه من چنان شیرخواره به سینه مادرش انس دارند.»\r\n\r\nنافع هنگامی که احساس کرد اهل بیت امام حسین(ع) نگران وفاداری و استقامت اصحاب هستند، نزد حبیب بن مظاهر رفته و با مشورت او، تصمیم گرفتند با همراهی بقیه اصحاب به حسین(ع) و اهل بیت ایشان اطمینان دهند که تا آخرین قطره خون از ایشان دفاع خواهند کرد.[۱۴۳]\r\n\r\nحبیب بن مظاهر یاران حسین(ع) را ندا داد تا جمع شوند. سپس به بنی هاشم گفت: به خیمه های خویش باز گردند؛ بعد رو به اصحاب کرد و آن چه را که از نافع شنیده بود، بازگو کرد. همگی گفتند: «به آن خدایی که بر ما منت نهاد که در این جایگاه قرار بگیریم، اگر انتظار فرمان حسین(ع) نبودیم، اکنون با شتاب بر آنان حمله می کردیم تا جان خویش را پاک و چشم را روشن سازیم».\r\n\r\nحبیب به همراه اصحاب با شمشیرهای کشیده و یک صدا به نزدیک حرم اهل بیت(ع) رسیده و گفت: «ای حریم رسول خدا(ص)! این شمشیرهای جوانان و جوانمردان شماست که به غلاف نخواهد رفت تا این که گردن بدخواهان شما را بزند. این نیزه های پسران شماست، سوگند یاد کرده اند که آن را تنها در سینه کسانی که از دعوتتان سر بر تافته اند فرو برند.»[۱۴۴]\r\n\r\n \r\n\r\nوقایع روز عاشورا\r\n\r\nامام حسین(ع) پس از اقامه نماز صبح،[۱۴۵] صفوف نیروهای خود (۳۲ تن سواره و ۴۰ تن پیاده)[۱۴۶] را منظم کرد. حسین(ع) برای اتمام حجت، سوار بر اسب شد و همراه با گروهی از یاران به سوی لشکر دشمن پیش رفت و آنان را موعظه نمود.[۱۴۷] پس از سخنان حسین(ع)، زهیر بن قین آغاز به سخن کرد و از فضایل حسین(ع) گفت و به موعظه پرداخت.[۱۴۸]\r\n\r\nیکی از وقایع صبح عاشورا کناره گیری حر بن یزید ریاحی از لشکر عمر بن سعد و پیوستن به اردوگاه حسین(ع) است.[۱۴۹]\r\n\r\nدر ابتدای جنگ، حملات به صورت گروهی انجام شد. طبق بعضی روایات تاریخی، تا ۵۰ تن از یاران امام، در اولین حمله به شهادت رسیدند. پس از آن، یاران امام به صورت فردی و یا دو نفری به مبارزه رفتند. اصحاب اجازه نمی دادند کسی از سپاه دشمن به حسین(ع) نزدیک شود.[۱۵۰] پس از شهادت اصحاب غیر هاشمی امام حسین(ع) در صبح و بعداز ظهر عاشورا، یاران بنی هاشمی حسین(ع) برای نبرد پیش آمدند. اولین کسی که از بنی هاشم از حسین(ع) اجازه میدان طلبید و به شهادت رسید، علی اکبر بود.[۱۵۱] پس از او دیگر خاندان امام نیز یکی پس از دیگری به میدان رفتند و به شهادت رسیدند. ابوالفضل العباس(ع)، پرچمدار سپاه و محافظ خیمه ها نیز در نبرد با نگهبانان شریعه فرات به شهادت رسید.[۱۵۲]\r\n\r\nپس از شهادت بنی هاشم، امام حسین(ع) عازم نبرد شد، اما از سپاه کوفه تا مدتی کسی برای رویارویی با آن حضرت پا پیش نمی نهاد. در میانه نبرد، علیرغم تنهایی حسین(ع) و زخم های سنگینی که بر سر و بدن او وارد شده بود، حسین(ع) بی مهابا شمشیر می زد.[۱۵۳]\r\n\r\n \r\n\r\nشهادت امام حسین\r\n\r\nپیادگان تحت امر شمر بن ذی الجوشن، حسین(ع) را احاطه کردند ولی همچنان پیش نمی آمدند و شمر آنها را به حمله تشویق می کرد.[۱۵۴] شمر به تیراندازان دستور داد امام را تیرباران کنند. از فراوانی تیرها، بدن امام پر از تیر شده بود.[۱۵۵] حسین(ع)، عقب کشید و آنان در برابرش صف بستند.[۱۵۶] جراحات وارده و خستگی ناشی از جنگ، حسین(ع) را به شدت کم توان کرده بود از این رو ایستاد تا اندکی استراحت کند. در این هنگام، سنگی به پیشانی اش اصابت کرد و خون از آن جاری شد. همین که امام خواست با لبه پیراهن، خون از صورتش پاک کند تیر سه شعبه و مسمومی به سویش پرتاب شد و بر قلبش نشست.[۱۵۷]مالک بن نُسَیر، با شمشیر، چنان ضربتی بر سرِ حسین(ع) زد که بند کلاه خود امام، پاره شد.[۱۵۸] و مردی به نام زرعة بن شریک تمیمی نیز ضربتی سخت به شانه چپ امام زد. سنان بن انس هم تیری به گلوی او زد. سپس صالح بن وهب جعفی (به نقلی سنان بن انس) پیش آمد و چنان با نیزه بر پهلوی حسین(ع) زد که با گونه راست از اسب به زمین افتاد.[۱۵۹]\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nتابلوی عصر عاشورا اثر محمود فرشچیان\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nشمربن ذی الجوشن با گروهی از سپاهیان عمر سعد از جمله سنان بن انس نخعی و خولی بن یزید اصبحی، به سوی حسین(ع) آمدند. شمر آنان را به تمام کردن کار حسین(ع) تشویق کرد[۱۶۰] اما کسی نمی پذیرفت. او به خولی بن یزید دستور داد تا سر حسین(ع) را جدا کند. وقتی خولی وارد گودال قتلگاه شد دستش لرزید و لرزه بر اندامش افتاد و نتوانست این کار را انجام دهد. شمر[۱۶۱] و به نقلی سنان بن انس[۱۶۲] از اسب پیاده شد و سر حسین(ع) را جدا کرد و به دست خولی داد.[۱۶۳]\r\n\r\n \r\n\r\nوقایع پس از شهادت امام\r\n\r\nپس از آنکه سنان سر امام را به خولی داد. سپاهیان عمر سعد هر چه را که حضرت به تن داشت، غارت کردند. قیس بن اشعث و بحر بن کعب، (لباس )[۱۶۴]، اسود بن خالد اودی (نعلین )، جمیع بن خلق اودی (شمشیر)، اخنس بن مرثد (عمامه)، بجدل بن سلیم (انگشتر) و عمر بن سعد، (زره)[۱۶۵] آن حضرت را ربودند.\r\n\r\n \r\n\r\nغارت خیمه ها\r\n\r\nسپس، سپاه دشمن به خیمه ها هجوم بردند و آنچه بود به غنیمت گرفتند. آنان در این امر بر یکدیگر سبقت می رفتند.[۱۶۶] شمر به قصد کشتن امام سجاد(ع)همراه گروهی از سپاهیان، وارد خیمه گاه شدند که زینب(س) مانع این کار شد. به نقلی دیگر برخی از سپاهیان عمر بن سعد به این امر اعتراض کردند.[۱۶۷] عمر بن سعد دستور داد زنان حرم را در چادری جمع کردند و تعدادی را بر محافظت آنان گماشت.[۱۶۸]\r\n\r\n \r\n\r\nتاختن اسب بر بدن امام\r\n\r\nبه دستور عمر بن سعد و در اجرای فرمان ابن زیاد، ده نفر داوطلب از سپاهیان کوفه، با اسبان شان بدن امام حسین(ع) را لگدکوب کردند و استخوان های سینه و پشت آن حضرت را در هم شکستند.[۱۶۹]\r\n\r\nاسحاق بن حویه[۱۷۰]، اخنس بن مرثد[۱۷۱]حکیم بن طفیل، عمرو بن صبیح، رجاء بن منقذ عبدی، سالم بن خیثمه جعفی، واحظ بن ناعم، صالح بن وهب جعفی، هانی بن شبث خضرمی و اسید بن مالک[۱۷۲] با اسب بر بدن امام تاختند.\r\n\r\n \r\n\r\nفرستادن سرهای شهدا به کوفه\r\n\r\nعمر بن سعد در همان روز سر حسین(ع) را به همراه خولی بن یزید اصبحی و حمید بن مسلم ازدی به سوی عبیدالله بن زیاد فرستاد. او همچنین دستور داد سر شهدای کربلا را نیز از بدن جدا کنند و آنها را که هفتاد و دو سر بودند با شمر بن ذی الجوشن و قیس بن اشعث، عمرو بن حجاج و عزره بن قیس روانه کوفه کرد.[۱۷۳]\r\n\r\n \r\n\r\nاسارت اهل بیت امام\r\n\r\nنوشتار اصلی: اسیران کربلا\r\n\r\nبه دستور عمر بن سعد اجساد لشکریان کوفه دفن شدند اما پیکرهای حسین(ع) و یارانش بر زمین ماند.[۱۷۴]امام سجاد(ع) که بیمار بود، به همراه حضرت زینب(س) و بقیه بازماندگان، به اسارت گرفته و به کوفه نزد ابن زیاد و سپس به شام دربار یزید فرستاده شدند.[۱۷۵]\r\n\r\n \r\n\r\nدفن شهدا\r\n\r\n۱۱ محرم[۱۷۶] یا ۱۳ محرم[۱۷۷] را زمان دفن شهدای کربلا بیان کرده اند. بنابر برخی اقوال، پس از بازگشت عمر بن سعد و یارانش، جماعتی از بنی اسد که در نزدیکی کربلا منزل داشتند به صحنه کربلا وارد شدند و در موقعی از شب که ایمن از دشمن بودند، بر امام حسین(ع) و یارانش نماز گزاردند و آنان را دفن کردند.[۱۷۸]\r\n\r\n \r\n\r\nمنبع: ویکی شیعه\r\n\r\n ","content_html":"

فرا رسیدن ایام محرم و شهادت امام حسین علیه اسلام و یاران وفادارشان را به کلیه همکاران، استادان و دانشجویان پردیس شهید چمران تسلیت می گوییم. در ادامه تاریخ واقعه جانسوز کربلا (به نقل از ویکی شیعه) آمده است:<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/p>\n\n

 <\/h2>\n\n

خودداری امام حسین از بیعت با یزید<\/span><\/span><\/h2>\n\n

پس از مرگ معاویه<\/a> (۱۵ رجب<\/a> ۶۰ق) از مردم برای یزید<\/a> بیعت<\/a> گرفته شد.[۱]<\/a><\/sup> یزید تصمیم گرفت از چند تن از بزرگان مسلمانان<\/a> که دعوت معاویه را برای بیعت با یزید نپذیرفته بودند، بیعت بگیرد؛[۲]<\/a><\/sup> به همین دلیل به حاکم وقت مدینه<\/a> -ولید بن عتبه<\/a>- نامه ای نوشت و او را از مرگ معاویه مطلع ساخت و در نامه بسیار کوتاه دیگری خطاب به ولید نوشت: «از حسین بن علی<\/a> و عبدالله بن عمر<\/a> و عبدالرحمن بن ابی بکر<\/a> و عبدالله بن زبیر<\/a> به زور بیعت بگیر و هر کس نپذیرفت گردنش را بزن.<\/em>»[۳]<\/a><\/sup> پس از آن، نامه دیگری نیز از طرف یزید آمد که در آن تأکید کرده بود:نام موافقان و مخالفان را برای من بنویس و سر حسین بن علی را نیز با جواب نامه به سوی من بفرست<\/em>».[۴]<\/a><\/sup> ولید با مروان بن حکم<\/a> مشورت کرد[۵]<\/a><\/sup> و سپس عبدالله بن عمرو<\/a> را به دنبال امام حسین(ع)، ابن زبیر، عبداللّه بن عمر و عبدالرحمن بن ابی بکر فرستاد.[۶]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

حسین(ع) به همراه سی نفر[۷]<\/a><\/sup> از نزدیکان خود به دارالاماره مدینه رفت.[۸]<\/a><\/sup> ولید خبر مرگ معاویه را به امام حسین(ع) داد و سپس نامه یزید را برای او قرائت کرد که در آن از ولید خواسته شده بود از حسین بن علی(ع) برایش بیعت بگیرد. حسین(ع) به ولید فرمود: «آیا تو راضی می شوی که من در پنهانی با یزید بیعت کنم؛ به گمانم هدف تو این است که بیعت من در حضور مردم باشد<\/em>.» ولید جواب داد: «نظر من نیز همین است<\/em>.»[۹]<\/a><\/sup> حضرت(ع) فرمود: «پس تا فردا به من فرصت بده تا نظر خود را اعلام کنم.<\/em>»[۱۰]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

حاکم مدینه عصر روز بعد از ملاقات حسین(ع)، مأموران خود را به خانه حضرت(ع) فرستاد تا جواب ایشان را دریافت کند.[۱۱]<\/a><\/sup> حسین(ع) آن شب را هم مهلت خواست که با موافقت ولید همراه بود.[۱۲]<\/a><\/sup> بعد از این مهلت خواهی حضرت(ع) تصمیم گرفت مدینه را ترک کند.[۱۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h2>\n\n

حرکت از مدینه به مکه<\/span><\/span><\/h2>\n\n

امام حسین(ع)<\/a> شب یکشنبه، دو شب مانده از ماه رجب<\/a> و به نقلی دیگر سوم شعبان<\/a> سال ۶۰ق[۱۴]<\/a><\/sup> به همراه ۸۴ نفر از اهل بیت<\/a> و یارانش، مدینه<\/a> را به قصد مکه<\/a> ترک کرد.[۱۵]<\/a><\/sup> بنابر برخی منابع، ایشان شب هنگام نزد قبر مادر و برادر رفت و نماز<\/a> خواند و وداع کرد و صبح به خانه برگشت.[۱۶]<\/a><\/sup> در برخی دیگر از منابع آمده است حضرت(ع) دو شب متوالی را در کنار قبر رسول خدا(ص)<\/a> بیتوته کرد.[۱۷]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

در این سفر به جز محمد بن حنفیه<\/a>[۱۸]<\/a><\/sup> بیشتر خویشاوندان امام حسین(ع)<\/a> از جمله فرزندان، برادران، خواهران و برادرزاده های آن حضرت(ع)، ایشان را همراهی می کردند.[۱۹]<\/a><\/sup> علاوه بر بنی هاشم<\/a>، بیست و یک نفر از یاران امام حسین(ع) نیز با ایشان در این سفر همراه شدند.[۲۰]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

محمد بن حنفیه<\/a> برادر امام حسین(ع) پس از اطلاع از سفر قریب الوقوع امام<\/a>، برای خداحافظی نزد ایشان آمد. حسین(ع) وصیتنامه ای برای او نوشت که در آن آمده است:<\/span><\/span><\/p>\n\n

إنّی لَم اَخْرج أشِراً و لا بَطِراً و لا مُفْسداً و لا ظالماً وَ إنّما خرجْتُ لِطلب الإصلاح فی اُمّة جدّی اُریدُ أنْ آمُرَ بالمعروف و أنْهی عن المنکر و اسیرَ بِسیرة جدّی و سیرةِ أبی علی بن أبی طالب<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n\n

من از روی ناسپاسی و زیاده خواهی و برای فساد و ستمگری، حرکت نکردم؛ بلکه اصلاح امّت<\/a> جدّم را می جویم. می خواهم امر به معروف و نهی از منکر<\/a> کنم و به سیره<\/a> جدّم و پدرم علی بن ابی طالب<\/a>(ع) رفتار کنم....[۲۱]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

امام حسین(ع) با همراهانش از مدینه<\/a> خارج شد و بر خلاف خواسته نزدیکانش راه اصلی مکه<\/a> را پیش گرفت.[۲۲]<\/a><\/sup> در میان راه مکه، حسین(ع) با عبدالله بن مطیع<\/a> برخورد کرد. او از مقصد امام پرسید. امام فرمود: «اکنون آهنگ مکه دارم. چون آنجا برسم، از خداوند متعال برای پس از آن، طلب خیر خواهم کرد». عبدالله امام را از مردم کوفه<\/a> برحذر داشت و از ایشان خواست در مکه باقی بماند.[۲۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

امام حسین(ع) بعد از پنج روز، در سوم شعبان<\/a> سال ۶۰ق به مکه رسید[۲۴]<\/a><\/sup> و با استقبال گرم مردم مکه و حاجیان بیت الله الحرام<\/a> روبرو شد.[۲۵]<\/a><\/sup> مسیر حرکت حسین(ع) از مدینه تا مکه شامل این منازل است: ذوالحلیفه<\/a>، ملل<\/a>، سیاله<\/a>، عرق ظبیه<\/a>، زوحاء<\/a>، انایه<\/a>، عرج<\/a>، لحر جمل<\/a>، سقیا<\/a>، ابواء<\/a>، گردنه هَرشا<\/a>،[۲۶]<\/a><\/sup>رابغ<\/a>، جحفه<\/a>، قدید<\/a>، خلیص<\/a>، عسفان<\/a> و مر الظهران<\/a>.<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h2>\n\n

امام در مکه<\/span><\/span><\/h2>\n\n

امام حسین(ع) بیش از چهار ماه از ۳ شعبان<\/a> تا ۸ ذی الحجه<\/a> در مکه<\/a> ماند. ساکنان مکه با شنیدن خبر حضور حسین(ع) خوشحال شدند و صبح و شام، نزد حضرت(ع) در رفت وآمد بودند و گفته اند که این بر عبدالله بن زبیر<\/a> سخت گران آمد؛ چرا که امید داشت مردم مکه با وی بیعت کنند. وی می دانست که تا امام حسین(ع) در مکه است، کسی با او بیعت نمی کند.[۲۷]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

نامه کوفیان و دعوت از امام برای قیام<\/span><\/span><\/h3>\n\n
\n\t\t\t
نامه سلیمان بن صُرَد به امام حسین(ع)<\/span><\/span><\/div>\n\t\t\t<\/td>\n\t\t<\/tr>
\n\t\t\t
...سپاس خدای را که دشمن جبّار تو را شکست؛ کسی که بر این امّت شورید؛ اموال آن را غصب کرد و بدون رضایت بر آن حاکم شد؛ پس از آن، بهترین ها را کشت و بدترین ها را برجای گذاشت و مال خدا را میان ثروتمندان بگرداند؛ دور باد همان گونه که ثمود؛ اما اکنون امامی نداریم، بیا، شاید خداوند همه ما را زیر سایه رهبری تو بر راه حق، وحدت بخشد<\/strong>...<\/span><\/span><\/div>\n\t\t\t<\/td>\n\t\t<\/tr>
طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۳۵۱.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr><\/tbody><\/table>
 <\/div>\n\n

مدت چندانی از ورود حسین(ع) به مکه نگذشته بود که شیعیان<\/a> عراق<\/a> خبر مرگ معاویه را دریافت کردند و از بیعت نکردن امام حسین(ع) و ابن زبیر با یزید باخبر شدند. از این رو در منزل سلیمان بن صُرَد خُزاعی<\/a> گرد آمدند و اقدام به نوشتن نامه ای به امام و دعوت از ایشان به کوفه<\/a> نمودند.[۲۸]<\/a><\/sup> دو روز پس از ارسال این نامه، کوفیان ۱۵۰ نامه (که هر نامه شامل امضای یک تا چهار نفر بود) به سوی حسین(ع) فرستادند.[۲۹]<\/a><\/sup> دو روز بعد نیز نامه هایی نزد حسین(ع) فرستاده شد.[۳۰]<\/a><\/sup> محتوای همه این نامه ها درخواست از حضرت برای آمدن به کوفه بود.<\/span><\/span><\/p>\n\n

حسین(ع) از پاسخ دادن به نامه ها خودداری می کرد تا اینکه حجم نامه ها بسیار زیاد شد، آن گاه حسین(ع) نامه ای نوشت.[۳۱]<\/a><\/sup> در این نامه آمده است که:<\/span><\/span><\/p>\n\n

...من، برادرم، عموزاده ام و فرد مورد اعتماد از اهل بیتم را می فرستم. به او گفته ام تا از حال و کار و عقیده شما مرا آگاه سازد. اگر او به من نوشت که آرای شما همان است که در نامه هایتان آمده، نزد شما خواهم آمد... امام، فقط کسی است که به کتاب خدا عمل کند، عدالت را اجرا نماید، به دین حق باور داشته باشد و خود را وقف خداوند کند.[۳۲]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

سفیر حسین(ع) در کوفه<\/span><\/span><\/h3>\n\n

امام حسین(ع) نامه ای به مردم کوفه نوشت[۳۳]<\/a><\/sup> و آن را به پسر عمویش مسلم بن عقیل<\/a> داد تا عازم عراق<\/a> شود و اوضاع و احوال آنجا را بررسی کند و به ایشان گزارش دهد.[۳۴]<\/a><\/sup> مسلم پس از رسیدن به کوفه در خانه مختار بن ابی عبید ثقفی<\/a>،[۳۵]<\/a><\/sup> و بنابر برخی روایات در خانه مسلم بن عوسجه<\/a> ساکن شد.[۳۶]<\/a><\/sup>شیعیان<\/a> به محل اقامت مسلم رفت و آمد می کردند و او نامه امام را برای آنان می خواند.[۳۷]<\/a><\/sup> مسلم آغاز به گرفتن بیعت<\/a> برای امام حسین(ع) کرد.[۳۸]<\/a><\/sup>در کوفه ۱۲۰۰۰[۳۹]<\/a><\/sup> یا ۱۸۰۰۰[۴۰]<\/a><\/sup> و یا بیش از ۳۰۰۰۰ نفر[۴۱]<\/a><\/sup> با امام حسین(ع)<\/a> بیعت کردند و برای همراهی امام اعلام آمادگی کردند. مسلم نامه ای به امام نوشت و پرشماری بیعت کنندگان را تأیید کرد و امام را به کوفه فراخواند.[۴۲]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

یزید هنگامی که خبر بیعت مردم با مسلم و نرمش نعمان بن بشیر<\/a> (حاکم آن زمان کوفه) با آنان را شنید، ابن زیاد<\/a> را (که آن هنگام حاکم بصره<\/a> بود) به حکومت کوفه نیز منصوب کرد.[۴۳]<\/a><\/sup> ابن زیاد پس از ورود به کوفه به جستجوی بیعت کنندگان پرداخت و سران قبایل را تهدید کرد.[۴۴]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

روایات تاریخی از ترس مردم بر اثر تبلیغات همراهان عبیدالله و پراکنده شدن سریع آنان از اطراف مسلم حکایت دارند، تا جایی که شب هنگام مسلم تنها ماند و جایی برای خفتن نداشت[۴۵]<\/a><\/sup> و در نهایت پس از درگیری، با امان نامه محمد بن اشعث<\/a> تسلیم[۴۶]<\/a><\/sup> به قصر آورده شد؛ ولی ابن زیاد، امان پسر اشعث را بی جا خواند و دستور داد سر مسلم را از بدن جدا کنند.[۴۷]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

بنابر برخی گزارش های تاریخی، مسلم که نگران امام حسین(ع) بود، به عمر بن سعد که قریشی<\/a> بود وصیت کرد. نخستین وصیت مسلم این بود که عمر کسی را نزد امام بفرستد و آن حضرت را از آمدن به کوفه منع کند.[۴۸]<\/a><\/sup> در منطقه زباله<\/a> پیام مسلم که هنگام شهادت به عمر بن سعد<\/a> گفته بود، به دست امام رسید.<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h2>\n\n

حرکت از مکه به سمت کوفه<\/span><\/span><\/h2>\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/span><\/span>\n\n
\n
 <\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n
\n
\n
\n
مسیر حرکت امام حسین از مکه<\/a> به کربلا<\/a> (برای بزرگ نمایی موس را روی تصویر ببرید)<\/small><\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n\n
 <\/div>\n<\/div>\n\n

امام حسین(ع) پس از چهار ماه و پنج روز اقامت در مکه<\/a>، در روز سه شنبه، هشتم ذی حجه<\/a>[۴۹]<\/a><\/sup> (همان روزی که مسلم<\/a> در کوفه قیام کرد) به همراه ۸۲ نفر[۵۰]<\/a><\/sup> (که ۶۰ نفر آنان از شیعیان<\/a> کوفه<\/a> بودند)[۵۱]<\/a><\/sup>، مکه را به سوی کوفه ترک کرد.<\/span><\/span><\/p>\n\n

برخی از مورخان و محدثان از جمله شیخ مفید<\/a> نوشته اند امام حسین(ع) برای خارج شدن از مکه، نیت<\/a> خود را از حج<\/a> به عمره مفرده<\/a> برگرداند و از احرام<\/a> خارج شد؛[۵۲]<\/a><\/sup> اما برخی با تکیه بر شواهد تاریخی و روایی<\/a> گفته اند امام حسین از ابتدا نیت عمره مفرده کرده بود و پس از انجام اعمال آن، از مکه خارج شد.[۵۳]<\/a><\/sup>(رجوع کنید به: حج ناتمام<\/a>)<\/span><\/span><\/p>\n\n

در یک ماه آخر اقامت امام حسین(ع) در مکه که احتمال سفر آن حضرت به کوفه می رفت، برخی از جمله عبداللّه بن عبّاس<\/a> نزد حضرت آمدند تا ایشان را از سفر به کوفه منصرف کنند؛ ولی توفیقی نیافتند.<\/span><\/span><\/p>\n\n

پس از خروج امام حسین(ع) و یارانش از مکه، یحیی بن سعید<\/a> فرمانده پاسبانان عمرو بن سعید بن عاص<\/a> -فرماندار مکه - با گروهی از یارانش، راه را بر حسین(ع) بستند؛ ولی حضرت اعتنایی نکرد و به راهش ادامه داد.[۵۴]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

مسیر مکه به کوفه<\/span><\/span><\/h3>\n\n

منزلگاه های کاروان امام حسین(ع) از مکه به سمت کوفه به این ترتیب است: ۱. بستان بنی عامر<\/a>، ۲. تنعیم<\/a> (تصرف کاروانی که بحیر بن ریسان حمیری<\/a> کارگزار یزید در یمن از صفایا<\/a> –غنایم برگزیده- به شام می فرستاد)، ۳. صفاح<\/a> (ملاقات حضرت با فرزدق<\/a> شاعر)، ۴. ذات عرق<\/a> (ملاقات حسین(ع) با بشر بن غالب<\/a> و نیز با عون بن عبدالله بن جعفر<\/a>...)، ۵. وادی عقیق<\/a>، ۶. غمره<\/a>، ۷. ام خرمان<\/a>، ۸. سلح<\/a>، ۹. افیعیه<\/a>، ۱۰. معدن فزان<\/a>، ۱۱. عمق<\/a>، ۱۲. سلیلیه<\/a>، ۱۳. مغیثه ماوان<\/a>، ۱۴.نقره<\/a>، ۱۵. حاجر<\/a> (فرستادن قیس بن مسهر<\/a> به کوفه)، ۱۶. سمیراء<\/a>، ۱۷. توز<\/a>، ۱۸. اجفر<\/a> (برخورد حسین(ع) با عبدالله بن مطیع عدوی<\/a> و نصیحت او به حسین(ع) برای بازگشت)، ۱۹. خزیمیه<\/a>، ۲۰. زرود<\/a> (پیوستن زهیر بن قین<\/a> به کاروان حسین(ع) و دیدار با فرزندان مسلم<\/a> و اطلاع از شهادت مسلم و هانی)، ۲۱. ثعلبیه<\/a>، ۲۲. بطان<\/a>، ۲۳. شقوق<\/a>، ۲۴. زباله<\/a> (اطلاع از شهادت قیس و پیوستن گروهی به حسین(ع) از جمله نافع بن هلال<\/a>)، ۲۵. بطن عقبه<\/a> (ملاقات حسین(ع) با عمرو بن لوزان<\/a> و نصیحت او به حسین(ع) برای بازگشت)، ۲۶. عمیه<\/a>، ۲۷. واقصه<\/a>، ۲۸. شراف<\/a>، ۲۹. برکه ابومسک<\/a>، ۳۰. جبل ذی حسم<\/a> (برخورد حسین(ع) با سپاه حر بن یزید ریاحی<\/a>)، ۳۱. بیضه<\/a> (خطبه معروف حسین(ع) برای یاران خود و حر)، ۳۲. مسیجد<\/a>، ۳۳. حمام<\/a>، ۳۴. مغیثه<\/a>، ۳۵. ام قرون<\/a>، ۳۶. عذیب<\/a> (مسیر کوفه از عذیب به قادسیه<\/a> و حیره<\/a> بود، اما حسین(ع) راه را عوض کرده و در کربلا<\/a> فرود آمد)، ۳۷. قصر بنی مقاتل<\/a> (ملاقات حسین(ع) با عبیدالله بن حر جعفی<\/a> و ردکردن دعوت حسین(ع) برای یاری)، ۳۸. قطقطانه<\/a>، ۳۹. کربلا -وادی طف<\/a>- (روز دوم محرم<\/a> سال ۶۱ هجری<\/a> ورود امام به کربلا).[۵۵]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

امام در هر منزل برای جذب افراد یا روشن کردن ذهن ها تلاش می کرد؛ از جمله در ذات عرق<\/a>، شخصی با نام بشر بن غالب اسدی<\/a> به امام رسید و اوضاع کوفه را آشفته توصیف کرد. حضرت سخن او را تأیید کرد. آن شخص از امام حسین(ع) درباره آیه «یوْمَ نَدْعُو کُلَّ أُنَاس بِإِمَامِهِم»[۵۶]<\/a><\/sup> پرسید. حضرت فرمود:<\/span><\/span><\/p>\n\n

امامان دو دسته اند: دسته ای که مردم را به هدایت می خوانند و گروهی که به ضلالت دعوت می کنند. کسی که امام هدایت را پیروی کند به بهشت<\/a> می رود و کسی که امام ضلالت را پیروی کند، وارد جهنم<\/a> می شود.[۵۷]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

بشر بن غالب<\/a> با امام همراه نشد؛ ولی بعدها او را دیدند که سر قبر امام حسین(ع) گریه می کند و از یاری نکردن حضرت، اظهار پشیمانی می کند.[۵۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

در منطقه ثعلبیه<\/a> نیز فردی به نام ابوهرّه ازدی به امام رسید و علت سفر را جویا شد. حضرت فرمود:<\/span><\/span><\/p>\n\n

امویان<\/a> مالم را گرفتند، صبر کردم. دشنامم دادند، تحمّل نمودم. خواستند خونم را بریزند، گریختم. ای ابوهره! بدان که من به دست فرقه ای باغی(سرکش) کشته خواهم شد و خداوند لباس مذلّت را به طور کامل به تن آنان خواهد پوشاند و شمشیری بُرنده بر آنان حاکم خواهد کرد؛ کسی که آنان را ذلیل سازد.[۵۹]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

فرستادن قیس بن مُسهر به کوفه<\/span><\/span><\/h3>\n\n

نقل شده چون امام حسین(ع) به منطقه بطنُ الرُّمّه<\/a> رسید، برای کوفیان نامه ای نوشت و از حرکت خود به سمت کوفه خبر داد.[۶۰]<\/a><\/sup> امام نامه را به قیس بن مسهر صیداوی<\/a> سپرد. او وقتی به قادسیه<\/a> رسید، گروهی از ماموران ابن زیاد<\/a> راه را بر او گرفتند تا از او بازجویی کنند. قیس به ناچار نامه امام را پاره نمود تا دشمنان از مضمون آن آگاه نشوند. وقتی قیس را دستگیر کردند و نزد ابن زیاد آوردند، ابن زیاد به او گفت: «به خدا سوگند تو را هرگز رها نمی کنم؛ مگر آنکه نام افرادی که حسین(ع) برای آنها نامه فرستاده است بگویی، و یا اینکه بر منبر بروی و حسین(ع) و پدر و برادرش را ناسزا بگویی! در این صورت تو را رها می کنم وگرنه تو را خواهم کشت!» قیس قبول کرد و برفراز منبر رفت ولی به جای سب حسین(ع) گفت:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«من فرستاده حسین بن علی(ع) به سوی شما هستم، نزد شما آمده ام تا پیام او را برسانم. به ندای او لبیک گوئید.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

ابن زیاد دستور داد او را به بالای قصر دارالاماره بردند و به پایین افکنند.[۶۱]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

فرستادن عبدالله بن یقطر به کوفه<\/span><\/span><\/h3>\n\n

روایت شده که «امام حسین(ع) قبل از اطلاع از شهادت مسلم، برادر رضاعی<\/a> (برادر شیری) خود –عبدالله بن یقطر<\/a>-[۶۲]<\/a><\/sup> را به سوی مسلم فرستاد، که به دست حصین بن تمیم<\/a> گرفتار و به نزد عبیدالله بن زیاد برده شد. عبیدالله دستور داد عبدالله بن یقطر را به بالای قصر دارالاماره برده تا در برابر مردم کوفه، امام حسین(ع) و پدر بزرگوارش را لعن<\/a> کند! هنگامی که فرزند یقطر، بالای قصر رفت خطاب به مردم گفت:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«ای مردم! من فرستاده حسین(ع) فرزند دختر پیامبر(ص) شمایم؛ به یاری او بشتابید و بر پسر مرجانه<\/a> بشورید.».[۶۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

عبیدالله چون چنین دید فرمان داد تا او را از بالای قصر به زیر انداختند. او در حال جان دادن بود که مردی آمد و او را به قتل رساند.[۶۴]<\/a><\/sup> خبر شهادت<\/a> عبدالله بن یقطر به همراه خبر شهادت مسلم و هانی<\/a> در منزل گاه زباله<\/a> به امام رسید.[۶۵]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

سفیر حسین(ع) در بصره<\/span><\/span><\/h3>\n\n
روزشمار واقعه عاشورا<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
سال ۶۰ قمری<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۵ رجب<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tمرگ معاویه<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۸ رجب<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tخروج امام حسین (ع)<\/a> از مدینه<\/a>.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۳ شعبان<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tورود امام(ع) به مکه<\/a>.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۰ رمضان<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tرسیدن نخستین نامه های کوفیان<\/a> به امام(ع).<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۲ رمضان<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tرسیدن ۱۵۰ نامه از کوفیان به امام(ع) توسط قیس بن مُسْهِر<\/a>، عبدالرحمان ارحبی<\/a> و عُمارَة سَلُولی<\/a>.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۴ رمضان<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tوصول نامه سران و اهالی کوفه به امام(ع) توسط هانی بن هانی سبیعی<\/a> و سعید بن عبدالله حنفی<\/a>.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۵ رمضان<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tخروج مسلم<\/a> از مکه به سوی کوفه.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۵ شوال<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tورود مسلم بن عقیل به کوفه.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۱ ذی القعده<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tنامه مسلم بن عقیل به امام حسین و دعوت از ایشان برای آمدن به کوفه<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۸ ذیحجه<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tخروج امام حسین(ع) از مکه<\/a>.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۸ ذیحجه<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tقیام مسلم بن عقیل در کوفه.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۹ ذیحجه<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tشهادت مسلم بن عقیل در کوفه.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
سال ۶۱ قمری<\/a><\/strong><\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tیاری خواستن امام از عبیدالله بن حر جعفی<\/a> و عمرو بن قیس<\/a> در قصر بنی مقاتل<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۲ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tورود کاروان امام(ع) به کربلا<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۳ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tورود عمر سعد<\/a> به کربلا<\/a> با سپاه چهار هزار نفری.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۶ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tیاری خواستن حبیب بن مظاهر<\/a> از بنی اسد<\/a> برای یاری امام حسین(ع) و ناکامی او در این مأموریت<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۷ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tبستن آب بر روی امام حسین(ع) و یارانش.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۷ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tپیوستن مسلم بن عوسجه<\/a> به امام حسین(ع) و یارانش.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۹ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tورود شمر بن ذی الجوشن<\/a> به کربلا.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۹ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tامان نامه شمر<\/a> به فرزندان ام البنین<\/a>.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۹ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tاعلام جنگ لشکر عمر سعد به امام(ع) و مهلت خواستن حضرت از عمر سعد.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۰ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tواقعه عاشورا<\/a> و شهادت امام حسین(ع)، اهل بیت(ع) و یارانش.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۱ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tمحرم حرکت اسرا به سوی کوفه<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۱ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tدفن شهدا توسط بنی اسد<\/a> (از اهل غاضریه<\/a>)<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۲ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tدفن شهدا بنابر نقلی دیگر<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۲ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tورود کاروان اسرای کربلا<\/a> به کوفه.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۹ محرم<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tحرکت کاروان اسیران از کوفه به شام<\/a>.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۱ صفر<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tورود اهل بیت(ع) و سر مطهّر امام حسین(ع) به شام.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۰ صفر<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tاربعین حسینی<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۰ صفر<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tورود اهل بیت امام(ع) به کربلا<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۰ صفر<\/a><\/span><\/span><\/td>\n\t\t\tبازگشت اهل بیت امام(ع) از شام به مدینه بنا بر برخی اقوال.<\/span><\/span><\/td>\n\t\t<\/tr><\/tbody><\/table>

امام حسین(ع) نامه ای نوشت و آن را به وسیله یکی از موالیان خود به نام سلیمان بن رزین<\/a>، برای سران پنج قبیله<\/a> بصره<\/a> (یعنی قبایل: عالیه، بکر بن وائل، تمیم، عبد القیس و اَزْد) فرستاد.[۶۶]<\/a><\/sup> سلیمان به هر یک از سران بصره به نام های مالک بن مسمع بکری<\/a>، احنف بن قیس<\/a>، مُنذِر بن جارود<\/a>، مسعود بن عمرو<\/a>، قیس بن هَیثَم<\/a> و عمرو بن عبیداللّه بن مَعمَر<\/a> نسخه ای از نامه امام را رساند.[۶۷]<\/a><\/sup> مضمون این نامه ها که با متنی واحد نگارش یافته بود، چنین بود:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«...شما را به کتاب خدا<\/a> و سنّت<\/a> پیامبر خدا(ص)<\/a> فرا می خوانم. به راستی که سنّت، از میان رفته است و بدعتها<\/a> زنده شده اند. اگر سخنم را بشنوید و از فرمانم پیروی کنید، شما را به راه درست، هدایت می کنم.»[۶۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

هر یک از بزرگان بصره که نسخه ای از نامه حسین(ع) را دریافت کردند آن را مخفی نگه داشتند به جز مُنذِر بن جارود<\/a> که گمان بُرد این امر از نیرنگ های عبیداللّه بن زیاد است.[۶۹]<\/a><\/sup> از این رو در شبی که فردای آن روز ابن زیاد قصد عزیمت به کوفه را داشت، موضوع را به وی گزارش داد.[۷۰]<\/a><\/sup> عبیداللّه نیز فرستاده حسین(ع) را به حضور طلبیده او را گردن زد.[۷۱]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h2>\n\n

تغییر مسیر به سمت کربلا<\/span><\/span><\/h2>\n\n

امام پس از رسیدن به منزلگاه عذیب الهجانات<\/a> مجبور شد به سمت کربلا<\/a> تغییر مسیر دهد.<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

برخورد با سپاه حر بن یزید ریاحی<\/span><\/span><\/h3>\n\n

ابن زیاد<\/a> چون از حرکت امام حسین(ع)<\/a> به سوی کوفه آگاه شد، حصین بن تمیم<\/a> -رئیس شرطۀ خود- را همراه با چهار هزار نفر مرد نظامی به «قادسیه<\/a>» اعزام کرد تا حد فاصل بین قادسیه تا «خفّان<\/a>» و «قُطقُطانیه<\/a>» تا «لَعلَع<\/a>» را دقیقاً زیر نظر بگیرند تا از عبور و مرور کسانی که در این مناطق در تردد بودند مطلع گردند.[۷۲]<\/a><\/sup>حر بن یزید ریاحی<\/a> و هزار سرباز تحت امر او نیز بخشی از این لشکر چهار هزار نفری بودند که از سوی حصین بن تمیم برای جلوگیری از حرکت کاروان امام حسین به منطقه اعزام شده بودند.[۷۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

ابومخنف<\/a> از دو مرد اسدی<\/a> که امام را در این سفر همراهی می کردند، نقل کرده است که: «چون کاروان امام حسین(ع) از منزل گاه شراف<\/a> حرکت کرد در میانه روز به طلایه داران لشکر دشمن رسید. پس حسین(ع) به طرف ذو حُسَم<\/a> روان شد.»[۷۴]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

حر بن یزید و سپاهیانش به هنگام ظهر، در برابر امام حسین(ع) و یارانش قرار گرفتند. حسین(ع) به یاران خود دستور دادند که سپاهیان حر و اسبانشان را سیراب کنند!<\/span><\/span><\/p>\n\n

هنگام نماز ظهر<\/a> فرا رسید، امام به مؤذن<\/a> خود -حَجّاج بن مسروق جعفی<\/a>- دستور داد تا اذان<\/a> بگوید. چون هنگام اقامه نماز<\/a> شد، امام حسین(ع) پس از حمد<\/a> و ثنای الهی<\/a> فرمود:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«ای مردم! این، عذری است به درگاه خداوند<\/a> عزوجل و شما. من به سوی شما نیامدم مگر پس از آنکه نامه های شما به من رسید و فرستادگان شما نزد من آمدند و از من خواستند که به نزد شما آیم و گفتید که ما امام نداریم، باشد که به وسیله من خدا شما را هدایت کند، پس اگر بر سر عهد و پیمان خود هستید من به شهر شما می آیم و اگر آمدنم را ناخوش می دارید، باز گردم.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

حر و سپاهیانش سکوت اختیار کردند و هیچ نگفتند. پس امام حسین به مؤذن دستور داد که اقامه نماز ظهر را گفت. نماز جماعت<\/a> برپا شد و حر و سپاهیانش نیز به امام اقتدا کردند.[۷۵]<\/a><\/sup> عصر همان روز امام حسین(ع) به یارانش فرمود تا برای حرکت، آماده شوند. سپس از خیمه بیرون آمد و به مؤذن خویش دستور فرمودند تا اعلان نماز عصر نماید. پس از اقامه نماز عصر حسین(ع) رو به مردم کردند و پس از حمد و ثنای الهی فرمودند:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«ای مردم! اگر تقوای الهی پیشه سازید و حق را برای کسانی که اهلیت آن را دارند بشناسید، مایه خشنودی خداوند را فراهم می سازید. ما اهل بیت<\/a> نسبت به مدّعیانی که ادعای حقّی را می کنند که مربوط به آنها نیست و رفتارشان با شما بر اساس عدالت<\/a> نیست و در حقّ شما جفا روا می دارند، سزاوارتر به ولایت<\/a> بر شما هستیم. اگر شما برای ما چنین حقّی را قائل نیستید و تمایلی به اطاعت از ما ندارید و نامه های شما با گفتارتان و آراءتان یکی نیست، من از همین جا باز خواهم گشت.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

حر بن یزید<\/a> گفت: من از این نامه هایی که شما گفتید، اطلاعی ندارم! ما جزو نویسندگان این نامه ها نبودیم. ما مأموریت داریم به محض روبه رو شدن با شما، شما را به نزد عبیدالله بن زیاد ببریم.[۷۶]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

حسین(ع) به همراهانش فرمود: «باز گردید!» چون خواستند بازگردند حر و همراهانش مانع شدند. حر گفت: «شما را باید نزد عبیدالله بن زیاد ببرم!»<\/span><\/span><\/p>\n\n

حسین(ع) فرمود: «به خدا سوگند به دنبال تو نخواهم آمد.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

حر گفت: «من مأمور به جنگ با شما نیستم؛ ولی مأمورم از شما جدا نگردم تا شما را به کوفه ببرم، پس اگر شما از آمدن خودداری می کنید راهی را در پیش گیرید که شما را نه به کوفه برساند و نه به مدینه؛ تا من نامه ای برای عبیدالله بنویسم؛ شما هم در صورت تمایل نامه ای به یزید بنویسید تا شاید این امر به عافیت و صلح منتهی گردد و در پیش من این کار بهتر است از آنکه به جنگ و ستیز با شما آلوده شوم.»[۷۷]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

امام حسین(ع) از ناحیه چپ راه «عذیب<\/a>» و «قادسیه<\/a>» حرکت کردند؛ در حالی که فاصله آنها تا «عذیب» سی و هشت میل<\/a> بود، و حر هم با آن حضرت(ع) حرکت می کرد.[۷۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

رسیدن پیک عبیدالله<\/span><\/span><\/h3>\n\n

پس از دمیده شدن سپیده صبح، حسین(ع) در منزل گاه «بیضه<\/a>»[۷۹]<\/a><\/sup> توقف کرد و نماز صبح به جای آورد و سپس با یاران خود حرکت کرد؛ تا اینکه نزدیک ظهر به سرزمین «نینوا<\/a>» رسیدند.[۸۰]<\/a><\/sup> پیک عبیدالله بن زیاد نامه ای برای حر آورد که در آن خطاب به حر نوشته بود: «چون نامه من به تو رسید و فرستاده من نزد تو آمد، بر حسین(ع) سخت گیر، و او را فرود نیاور مگر در بیابان بی حصار و بدون آب. به فرستاده ام دستور داده ام از تو جدا نگردد تا خبر انجام دادن فرمان مرا بیاورد، والسلام.»[۸۱]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

حر نامه ابن زیاد را برای آن حضرت(ع) قرائت کرد، حسین(ع) به او فرمود: «بگذار در نینوا و یا غاضریه<\/a>[۸۲]<\/a><\/sup> فرود آییم.»[۸۳]<\/a><\/sup> حر گفت: «ممکن نیست، زیرا عبیدالله آورنده نامه را بر من جاسوس گمارده است!».<\/span><\/span><\/p>\n\n

زهیر بن قین<\/a> گفت: «به خدا سوگند چنان می بینم که پس از این، کار بر ما سخت تر گردد، یابن رسول الله(ص)! اکنون جنگ با این گروه[حر و یارانش] برای ما آسان تر است از جنگ با آنهایی که از پی این گروه می آیند، به جان خودم سوگند که در پی اینان کسانی می آیند که ما را طاقت مبارزه با آنها نیست.» حسین(ع) فرمود: «درست می گویی ای زهیر؛ ولی من آغازکننده جنگ نخواهم بود.»[۸۴]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

سپس حرکت کردند تا به کربلا رسیدند. حُر و یارانش، جلوی کاروان امام حسین(ع) ایستادند و آنان را از ادامه مسیر، باز داشتند.[۸۵]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h2>\n\n

امام در کربلا<\/span><\/span><\/h2>\n\n

ورود امام به کربلا<\/span><\/span><\/h3>\n\n

بیشتر منابع، در گزارش های خود از روز پنج شنبه<\/a> دوم محرّم<\/a> سال شصت و یک هجری، به عنوان روز ورود امام حسین(ع) و یارانش به کربلا<\/a> یاد کرده اند.[۸۶]<\/a><\/sup> با این وجود گزارش دینوری را نیز که روز ورود امام به کربلا را روز چهارشنبه<\/a> اول محرم<\/a> عنوان کرده است،[۸۷]<\/a><\/sup> نباید از نظر دور داشت.<\/span><\/span><\/p>\n\n

وقتی که حُر به حسین(ع) گفت: «همین جا فرود آی که فرات، نزدیک است.» حسین(ع) فرمود: «نام اینجا چیست؟»<\/span><\/span><\/p>\n\n

گفتند: کربلا<\/a><\/span><\/span><\/p>\n\n

فرمود: اینجا، جایگاه کَرْب (رنج) و بَلاست. پدرم هنگام حرکتش به سوی صفین<\/a>، از اینجا گذشت و من با او بودم. ایستاد و از نام آن پرسید. نامش را به او گفتند. پس فرمود: «اینجا، جایگاه فرود آمدن مَرکب هایشان، و اینجا، جایگاه ریخته شدن خون هایشان است.<\/strong>» موضوع را پرسیدند. فرمود: «کاروانی از خاندان محمد(ص)<\/a>، اینجا فرود می آیند.»[۸۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

امام حسین فرمود: «اینجا، جایگاه مَرکب ها و خیمه گاه ما و قتلگاه مردان ما و جای ریخته شدن خون هایمان است.»[۸۹]<\/a><\/sup> آنگاه فرمان داد که بارهایش را در آنجا، فرود آوردند. آن روز مصادف بود با پنج شنبه، دوم محرّم[۹۰]<\/a><\/sup> و به نقلی دیگر مصادف با روز چهارشنبه، اوّل محرّم سال شصت و یک هجری بود.[۹۱]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

نقل شده که پس از منزل گرفتن در کربلا، امام حسین(ع) فرزندان و برادران و اهل بیتش را جمع کرد و به آنان نگاهی کرد و گریست؛ سپس فرمود: «خداوندا بدرستی که ما عترت<\/a> و خاندان پیامبرت محمد(ص) هستیم که [از شهر و دیارمان] اخراجمان کردند و پریشان و سرگردان از حرم جدمان[رسول خدا(ص)] بیرون شدیم و بنی امیه<\/a> به ما تعرض کردند؛ خدایا پس حق مان را از آنان بگیر و ما را برابر ظالمان یاری ده.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

پس رو به اصحاب کرده فرمود:<\/span><\/span><\/p>\n\n

\n
\n
\n

اَلنَّاسُ عَبِیدُ الدُّنْیا وَ الدِّینُ لَعْقٌ عَلَی أَلْسِنَتِهِمْ یحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَایشُهُمْ فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلَاءِ قَلَّ الدَّیانُونَ
\n (ترجمه<\/small>: مردم بندگان دنیا هستند و دین لقلقه زبانشان؛ حمایت و پشتیبانی از دین تا آنجاست که زندگی شان در رفاه است پس هر گاه بلاء و سختی حادث شود دینداران کم می شوند. <\/span>)<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

خوارزمی، مقتل الحسین، ج۱، ص۳۳۷<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n\n

سپس امام زمین کربلا را که چهار میل در چهار میل وسعت داشت از ساکنان نینوا<\/a> و غاضریه<\/a> به شصت هزار درهم خرید و با آنان شرط کرد که مردم را به سوی قبرش راهنمایی کنند و از زائرانش سه روز پذیرایی کنند.[۹۲]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

پس از فرود آمدن امام حسین(ع) و یارانش در کربلا در دوم محرم سال شصت و یک هجری،[۹۳]<\/a><\/sup>حر بن یزید ریاحی<\/a> نامه ای به عبیداللّه بن زیاد نوشت و او را از فرود آمدن حسین(ع) در این سرزمین با خبر ساخت.[۹۴]<\/a><\/sup> در پی این نامه، عبیداللّه نامه ای خطاب به حسین(ع) نوشت:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«امّا بعد، ای حسین از فرود آمدنت در کربلا با خبر شدم؛ امیرمؤمنان -یزید بن معاویه<\/a>- به من فرمان داده که لحظه ای چشم بر هم ننهم و شکم از غذا سیر نسازم تا آن که تو را به خدای دانای لطیف ملحق ساخته یا تو را به پذیرش حکم خود و حکم یزید بن معاویه وادار نمایم. والسّلام»<\/span><\/span><\/p>\n\n

نقل شده حسین(ع) پس از خواندن این نامه، آن را به کناری پرتاب کرد و فرمود:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«قومی که رضایت خود را بر رضایت آفریدگارشان مقدّم بدارند رستگار نخواهند شد.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

پیک ابن زیاد به حضرت(ع) عرض کرد: یا اباعبداللّه پاسخ نامه را نمی دهی؟ امام حسین(ع)<\/a> فرمود: «پاسخش عذاب دردناک الهی است که به زودی او را فرا می گیرد.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

پیک نزد ابن زیاد بازگشت و سخن حضرت را به او بازگفت. عبیدالله نیز دستور تجهیز سپاه برای جنگ با حسین(ع) را داد.[۹۵]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

ورود عمر بن سعد به کربلا<\/span><\/span><\/h3>\n\n

عمر بن سعد<\/a> روز سوم محرم، به همراه چهار هزار نفر از مردم کوفه وارد کربلا شد.[۹۶]<\/a><\/sup> در چگونگی آمدن عمر بن سعد به کربلا گفته شده: عبیدالله بن زیاد، عمر بن سعد را فرمانده چهار هزار تن از کوفیان کرده و به او دستور داده بود تا آنان را به ری<\/a> و دَستَبی<\/a>[۹۷]<\/a><\/sup> برده با دیلمیانی<\/a> که بر این منطقه چیره شده بودند، مبارزه کند. عبیداللَّه همچنین فرمان حکومت ری را نیز به نام عمر نوشته بود و او را به سمت فرمانداری این شهر برگزیده بود. پسر سعد به همراه یاران خود از کوفه بیرون رفت و در منطقه ای در بیرون کوفه به نام حمام اعین<\/a> اردو زد. او برای رفتن به ری آماده می شد که موضوع قیام امام حسین(ع)<\/a> پیش آمد و چون امام به سوی کوفه حرکت کرد ابن زیاد، عمر بن سعد را پیش خواند و به او دستور داد نخست به جنگ امام حسین(ع) برود و چون از آن فارغ شد، به سوی محل حکومت خود حرکت کند. ابن سعد جنگ با امام حسین(ع) را خوش نمی داشت از این رو از عبیدالله خواست تا او را از این کار معاف بدارد؛ اما ابن زیاد معافیت او را منوط به پس دادن فرمان حکومت ری<\/a> کرد.[۹۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

عمر بن سعد چون اصرار عبیدالله بن زیاد را دید گفت: [به کربلا] می روم.[۹۹]<\/a><\/sup> پس با چهار هزار نفر سپاهی حرکت کرد و فردای روزی که امام حسین(ع) در نینوا<\/a> فرود آمده بود به آن جا رسید.[۱۰۰]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

آغاز گفتگوهای امام حسین(ع) و عمر بن سعد<\/span><\/span><\/h3>\n\n

عمر بن سعد پس از آمدن به کربلا خواست پیکی سوی امام بفرستد تا از او بپرسد «...برای چه به این سرزمین آمده است و چه می خواهد؟» و این کار را به عزره بن قیس احمسی<\/a> و دیگر بزرگانی که نامه دعوت به آن حضرت(ع) نوشته بودند، پیشنهاد کرد؛ اما آنان از انجام این کار خودداری کردند.[۱۰۱]<\/a><\/sup> اما کثیر بن عبدالله شعیبه<\/a> پذیرفت و به سوی اردوگاه امام حسین(ع) حرکت کرد.<\/span><\/span><\/p>\n\n

اما چون ابوثمامه صائدی<\/a> نگذاشت کثیر همراه با سلاح خود نزد حسین(ع) برود، بی نتیجه پیش عمر بن سعد بازگشت.[۱۰۲]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

پس از بازگشت کثیر بن عبداللَّه، عمر بن سعد از قرة بن قیس حنظلی<\/a>[۱۰۳]<\/a><\/sup> خواست تا نزد امام حسین(ع) برود و او پذیرفت.<\/span><\/span><\/p>\n\n

امام حسین(ع) در جواب پیام عمر بن سعد به قره فرمود: «مردم شهرتان به من نامه نوشتند که بدین جا بیایم. اکنون اگر مرا نمی خواهند باز می گردم.» عمر بن سعد از این پاسخ شاد شد.[۱۰۴]<\/a><\/sup> پس نامه ای به عبیداللَّه بن زیاد نوشت و او را از سخن حسین(ع) آگاه کرد.[۱۰۵]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

عبیداللَّه بن زیاد در جواب نامه عمر بن سعد، بیعت<\/a> حسین(ع) و یارانش با یزید بن معاویه را درخواست کرد.[۱۰۶]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

تلاش ابن زیاد برای ارسال سپاه به کربلا<\/span><\/span><\/h3>\n\n

پس از فرود آمدن امام حسین(ع) در کربلا، عبیداللّه بن زیاد، مردم را در مسجد کوفه<\/a> جمع کرد و عطایای یزید- تا چهار هزار دینار و دویست هزار درهم- را در میان بزرگان شان تقسیم کرد و آنان را به یاری عمر بن سعد در جنگ با امام حسین(ع) فرا خواند. [۱۰۷]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

عبیدالله بن زیاد عمرو بن حریث مخزومی<\/a> را به کارگزاری کوفه گماشت و خود نیز با یارانش از کوفه بیرون آمد و در نخیله<\/a> اردو زد و مردم را وادار به حرکت به نخیله نمود.[۱۰۸]<\/a><\/sup> و [جهت جلوگیری از پیوستن کوفیان به سپاه امام حسین(ع)] پل کوفه را در اختیار گرفت و اجازه نداد کسی از آن عبور کند.[۱۰۹]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

\n
\"\"<\/a><\/span><\/span>\n\n
\n
 <\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n
\n
\n
تصویر سازی نبرد در کربلا<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

 <\/p>\n\n

به دستور عبیدالله بن زیاد، حصین بن تمیم<\/a> و چهار هزار سپاهی تحت امر او از قادسیه به نخیله فرا خوانده شدند.[۱۱۰]<\/a><\/sup>محمد بن اشعث بن قیس کندی<\/a> و کثیر بن شهاب<\/a> و قعقاع بن سوید<\/a> نیز از سوی ابن زیاد مأموریت یافتند تا مردم را آماده نبرد با اباعبدالله الحسین(ع) کنند.[۱۱۱]<\/a><\/sup> ابن زیاد همچنین سوید بن عبدالرحمن منقری<\/a> را به همراه چند سوار به کوفه فرستاد و به او دستور داد تا در کوفه جستجو کند و هر کس را که از رفتن به جنگ اباعبدالله(ع) خودداری کرده است، پیش او بیاورد. سوید در کوفه به جستجو پرداخت پس مردی از شامیان را که برای مطالبه میراث خود به کوفه آمده بود، بازداشت کرده، نزد ابن زیاد فرستاد. ابن زیاد نیز [جهت ترساندن مردم کوفه] دستور قتل او را صادر کرد. مردم که چنین دیدند همگی حرکت کردند و به نخیله رفتند.[۱۱۲]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

با گرد آمدن مردم در نخیله، عبیدالله به حصین بن نمیر<\/a> و حجار بن ابجر<\/a> و شبث بن ربعی<\/a> و شمر بن ذی الجوشن<\/a> دستور داد تا جهت یاری ابن سعد به لشکرگاه او بپیوندند.[۱۱۳]<\/a><\/sup> شمر اولین نفری بود که فرمان او را اجرا کرد و آماده حرکت شد[۱۱۴]<\/a><\/sup> پس از شمر، زید (یزید) بن رَکاب کلْبی<\/a> با دو هزار نفر، حُصَین بن نُمَیر سَکونی<\/a> با چهار هزار نفر، مصاب ماری<\/a> (مُضایر بن رهینه مازِنی<\/a>) با سه هزار تن[۱۱۵]<\/a><\/sup> و حصین بن تمیم طهوی<\/a> با دو هزار سپاهی[۱۱۶]<\/a><\/sup> و نصر بن حَربه (حَرَشه)<\/a> با دو هزار تن از کوفیان حرکت کردند و به سپاه عمر بن سعد پیوستند.[۱۱۷]<\/a><\/sup> آن گاه ابن زیاد، مردی را به سوی شَبَث بن رِبعی ریاحی<\/a> فرستاد و از او خواست که به سوی عمر بن سعد حرکت کند. شبث نیز با هزار سوار، به عمر بن سعد پیوست.[۱۱۸]<\/a><\/sup> پس از شبث، حجّار بن اَبجَر<\/a> با هزار سوار[۱۱۹]<\/a><\/sup> و پس از او محمد بن اشعث بن قیس کندی<\/a> با هزار سوار[۱۲۰]<\/a><\/sup> و حارث بن یزید بن رویم<\/a> نیز از پی حجار بن ابجر روانه کربلا شدند.[۱۲۱]<\/a><\/sup> عبیدالله بن زیاد هر روز صبح و ظهر، گروهی از نظامیان کوفی را در دسته های بیست، سی، پنجاه تا صد نفری، به کربلا می فرستاد[۱۲۲]<\/a><\/sup> تا این که در ششم محرم تعداد نفرات سپاه عمربن سعد به بیش از بیست هزار تن رسید.[۱۲۳]<\/a><\/sup> عبیداللّه، عمربن سعد را فرمانده همه آنان نمود.<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

تلاش حبیب بن مظاهر برای گردآوری نیرو<\/span><\/span><\/h3>\n\n

پس از گرد آمدن سپاهیان دشمن در کربلا، حبیب بن مظاهر اسدی<\/a> با دیدن یاران اندک حسین(ع) با اجازه امام خود را به طور ناشناس به طایفه ای از قبیله بنی اسد<\/a> رساند و درخواست یاری فرزند دختر پیامبر خدا<\/a>(ص) را خواستار شد.<\/span><\/span><\/p>\n\n

بنی اسد، همراه حبیب بن مظاهر اسدی شبانه به سوی لشکرگاه امام حسین(ع) در حرکت بودند که چهار صد یا پانصد سوار از سپاه عمر بن سعد به سردستگی ازرق بن حرب صیداوی<\/a> در کناره فرات راه را بر آنان بستند. کار به درگیری کشیده شده و بنی اسد به خانه هایشان بازگشتند و حبیب به تنهایی نزد حسین(ع) بازگشت.<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

هفتم محرم و بسته شدن آب<\/span><\/span><\/h3>\n\n

در ۷ محرم<\/a>، عبیدالله بن زیاد در نامه ای از عمر بن سعد<\/a> خواست که میان آب و حسین(ع) و یارانش جدایی افکند تا یک قطره از آن ننوشند.<\/span><\/span><\/p>\n\n

چون این نامه به دست عمر بن سعد رسید به عمرو بن حجاج زبیدی<\/a> فرمان داد تا با پانصد سوار به کنار شریعه فرات برود و مانع دسترسی امام حسین(ع) و یارانش به آب شوند.[۱۲۴]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

در برخی منابع نقل شده که «پس از بسته شدن آب و شدت گرفتن تشنگی، امام حسین(ع) برادر خود، عباس<\/a> را به حضور طلبید و او را با سی سوار و بیست پیاده به همراه بیست مشک به طلب آب فرستاد. آنان شبانه در حالی که نافع بن هلال جملی<\/a> با پرچم در پیشاپیش گروه در حرکت بود به راه افتادند و خود را به شریعه فرات<\/a> رساندند. عمرو بن حجاج که مأمور حراست از فرات بود، به مقابله با یاران امام حسین(ع) برخاست. گروهی از یاران حسین(ع) مشک های آب را پر کردند و گروهی دیگر چون قمر بنی هاشم<\/a>(ع) و نافع بن هلال مشغول جنگ شده از آنان در برابر هجوم دشمنان محافظت می کردند تا بتوانند آب را به سلامت به خیمه ها برسانند. یاران حسین(ع) موفق شدند آب را به خیمه های حسین(ع) برسانند.»[۱۲۵]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

آخرین گفتگوهای امام حسین(ع) با عمر بن سعد<\/span><\/span><\/h3>\n\n

با فرود آمدن پی در پی لشکرها در اردوگاه عمر بن سعد، امام حسین(ع) عمرو بن قرظه انصاری<\/a> را نزد عمر بن سعد فرستاد و به او پیغام داد که می خواهم امشب تو را در میان دو اردوگاه ملاقات کنم. شب هنگام، حسین(ع) و ابن سعد هر یک با همراهی بیست سوار به محل ملاقات آمدند؛ حضرت(ع) به جز برادرش -ابوالفضل العباس<\/a>(ع)- و فرزندش -علی اکبر<\/a>(ع)-، از سایر یاران خود خواست تا فاصله بگیرند ابن سعد نیز فرزندش –حفص- و غلامش را نگاه داشت و به دیگران دستور داد تا عقب بروند. به نقل برخی منابع در این دیدار حسین(ع) به او فرمود:...از این خیال و اندیشه ناصواب در گذر و راهی که صلاح دین و دنیای تو در آن است، اختیار کن...[۱۲۶]<\/a><\/sup> عمر قبول نکرد و حسین(ع) چون چنین دید فرمود: «خداوند تو را هلاک سازد و در روز قیامت نیامرزد؛ امید دارم که به فضل خدا از گندم ری<\/a> نخوری» سپس بازگشت.[۱۲۷]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

گفتگوهای مکرر حسین(ع) و ابن سعد، سه یا چهار بار تکرار شد.[۱۲۸]<\/a><\/sup> به گفته برخی منابع، در پایان یکی از این گفتگوها، عمر بن سعد طی نامه ای خطاب به عبیداللَّه بن زیاد چنین نوشت:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«... حسین بن علی(ع) با من پیمان بست که از همان جا که آمده به همان جا بازگردد یا به یکی از سرحدات بلاد مسلمین برود و در حقوق و تکالیف همانند دیگر مسلمانان بوده در سود و زیان مسلمانان شریک باشد، یا به نزد یزید برود تا هر چه یزید<\/a> حکم دهد درباره او اجرا کنند و این مایه رضای شماست و صلاح امت است.[۱۲۹]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

چون عبیداللَّه نامه را خواند گفت: «به درستی که این نامه مردی است که اندرزگوی امیر خویش و مشفق قوم خویش است!» [و در صدد بود این پیشنهاد را بپذیرد] شمر بن ذی الجوشن<\/a> که در مجلس بود برخاست و مانع شد. آنگاه عبیداللَّه بن زیاد شمربن ذی الجوشن را پیش خواند و گفت: «این نامه را پیش عمربن سعد ببر تا به حسین(ع) و یارانش بگوید به حکم من تسلیم شوند. اگر پذیرفتند آنها را به سلامت پیش من بفرستد و اگر نپذیرفتند با آنان بجنگد. اگر عمربن سعد جنگید شنوا و مطیع او باش و اگر از جنگیدن خودداری ورزید تو با حسین(ع) بجنگ که سالار قوم تویی؛ سپس گردن پسر سعد را بزن و سرش را پیش من بفرست.»[۱۳۰]<\/a><\/sup> آنگاه عبیداللَّه نامه ای به عمر بن سعد نوشت:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«...من تو را به نزد حسین(ع) نفرستادهام که با او با مسامحه رفتار کنی و برای او آرزوی سلامت داشته باشی و شفیع او پیش من باشی. بنگر اگر حسین(ع) و همراهانش به حکم من گردن نهادند [و با یزید بیعت کردند] ایشان را به سلامت نزد من بفرست و اگر نپذیرفتند بر آنان هجوم آور و خونشان را بریز و بدن هایشان را مُثله کن چرا که مستحق چنین کاری هستند. چون حسین(ع) کشته شد اسب بر سینه و پشت وی بتاز که او سرکش است و ستمکار و من گمان ندارم که این کار پس از مرگ زیانی رساند ولی با خود عهد کرده ام که اگر او را کشتم با وی چنین کنم. پس اگر تو به این دستور عمل کردی پاداش مردی فرمانبردار و مطیع را به تو میدهیم و اگر آن را نپذیری دست از کار ما و لشکر ما بکش و لشکر را به شمربن ذی الجوشن واگذار زیرا ما او را امیر بر کار خود کردیم. و السلام.»[۱۳۱]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

روز تاسوعا<\/span><\/span><\/h3>\n\n

شمر بن ذی الجوشن<\/a> بعد از ظهر روز پنجشنبه نهم محرم<\/a> سال شصت و یکم هجری پس از نماز عصر به همراه فرمانی که عبیدالله بن زیاد<\/a> به او داده بود، نزد عمر بن سعد<\/a> رسید و فرمان را به او داد.[۱۳۲]<\/a><\/sup> عمر بن سعد به شمر گفت: من خود عهده دار این کار خواهم بود.[۱۳۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

شمر (که از طایفه ام البنین<\/a> بود) و نیز به نقلی عبدالله بن ابی المحل<\/a> -برادرزاده ام البنین- پیشتر از ابن زیاد برای فرزندان ام البنین امان نامه گرفته بودند.[۱۳۴]<\/a><\/sup> عبدالله بن ابی المحل امان نامه را به وسیله غلام خود -کزمان یا عرفان- به کربلا<\/a> فرستاد. او پس از ورود به کربلا متن امان نامه را برای فرزندان ام البنین<\/a> قرائت کرد؛ اما آنها مخالفت کردند.[۱۳۵]<\/a><\/sup> در روایتی دیگر آمده که شمر خود امان نامه را گرفت و به کربلا آورد و به نزد عباس(ع)<\/a> و برادرانش عبدالله<\/a>، جعفر<\/a> و عثمان<\/a> برد.[۱۳۶]<\/a><\/sup> اما عباس(ع) و برادرانش همگی امان نامه را رد کردند.[۱۳۷]<\/a><\/sup> چنانکه شیخ مفید<\/a> می نویسد گفتگوی آنها چنین بود که شمر گفت: شما ای خواهرزادگان من در امانید. آنها پاسخ دادند: خدا تو را و امانت را لعنت<\/a> کند، ما را امان می دهی و فرزند رسول خدا بی امان است؟![۱۳۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

پس از عصر عمر بن سعد ندا داد: ای لشکریان خدا! سوار شوید و بشارت دهید. پس لشکریان سوار شدند و به سوی اردوگاه امام حرکت کردند.[۱۳۹]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

وقتی حسین(ع) از نیت دشمن آگاه شد، به برادرش عباس فرمود:<\/span><\/span><\/p>\n\n

اگر می توانی آنها را راضی کن که جنگ را تا فردا به تأخیر اندازند و امشب را به ما مهلت دهند تا با خدای خود راز و نیاز کنیم و به درگاهش نماز<\/a> بگزاریم. خدا می داند که من نماز و تلاوت قرآن را بسیار دوست می دارم.[۱۴۰]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

عباس نزد سپاهیان دشمن بازگشت و درخواست حسین(ع) را به اطلاع آنان رساند و از آنان آن شب را مهلت خواست. ابن سعد با مهلت یک شبه به امام حسین(ع) و یارانش موافقت نمود.[۱۴۱]<\/a><\/sup> در این روز خیمه های امام حسین(ع) و اهل بیت و یارانش محاصره گردید.<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

وقایع شب عاشورا<\/span><\/span><\/h3>\n\n
 <\/div>\n\n
\n
\n
\n

سخن حسین(ع)<\/a> در شب عاشورا درباره یارانش:
\nأما بعد فإنّی لا أعلم أصحابا أوفی و لا خیرا من أصحابی، و لا أهل بیت أبرّ و لا أوصل من أهل بیتی
\n (ترجمه<\/small>: من یارانی بهتر و باوفاتر از اصحاب خودم و خویشاوندانی نیکوکارتر و به حقیقت نزدیک تر از خویشاوندان خودم سراغ ندارم.<\/span>)<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

مفید، الارشاد، ج۲، ص۹۱<\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n\n

 <\/h4>\n\n

تجدید پیمان یاران امام حسین<\/span><\/span><\/h4>\n\n

امام حسین(ع) در اوایل شب یاران خود را جمع کرد و پس از حمد و ثنای خداوند خطاب به آنان گفت:<\/span><\/span><\/p>\n\n

به گمانم این، آخرین روزی است که از سوی این قوم مهلت داریم. آگاه باشید که من به شما اجازه (رفتن) دادم. پس همه با خیالی آسوده بروید که بیعتی<\/a> از من بر گردن شما نیست. اینک که سیاهی شب شما را پوشانده، آن را مَرکبی برگیرید و بروید.<\/span><\/span><\/p>\n\n

در این هنگام ابتدا اهل بیت امام و سپس یاران امام هر یک در سخنانی حماسی، اعلام وفاداری کردند و بر فدا کردن جان خویش در دفاع از امام تأکید کردند. منابع تاریخی و مقاتل برخی از این سخنان را ضبط کرده اند.[۱۴۲]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

نگرانی حضرت زینب(س)<\/span><\/span><\/h4>\n\n

پس از آن گفتگو حسین(ع) به اردوگاه برگشتند و وارد خیمه خواهرشان زینب(س)<\/a> شدند. نافع بن هلال در بیرون خیمه منتظر حسین(ع) نشسته بود که شنید حضرت زینب(س) به حسین(ع) عرض کرد:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«آیا شما یارانتان را آزموده اید؟ از این نگرانم که آنان نیز به ما پشت کنند و در هنگامه درگیری شما را تسلیم دشمن کنند.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

حسین(ع) در پاسخ فرمود:<\/span><\/span><\/p>\n\n

«به خدا سوگند، این ها را امتحان کرده ام و آنان را مردانی یافتم که سینه سپر کرده اند، به گونه ای که مرگ را به گوشه چشمان شان می نگرند و به مرگ<\/a> در راه من چنان شیرخواره به سینه مادرش انس دارند.»<\/span><\/span><\/p>\n\n

نافع هنگامی که احساس کرد اهل بیت امام حسین(ع) نگران وفاداری و استقامت اصحاب هستند، نزد حبیب بن مظاهر<\/a> رفته و با مشورت او، تصمیم گرفتند با همراهی بقیه اصحاب به حسین(ع) و اهل بیت ایشان اطمینان دهند که تا آخرین قطره خون از ایشان دفاع خواهند کرد.[۱۴۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

حبیب بن مظاهر یاران حسین(ع) را ندا داد تا جمع شوند. سپس به بنی هاشم<\/a> گفت: به خیمه های خویش باز گردند؛ بعد رو به اصحاب کرد و آن چه را که از نافع شنیده بود، بازگو کرد. همگی گفتند: «به آن خدایی که بر ما منت نهاد که در این جایگاه قرار بگیریم، اگر انتظار فرمان حسین(ع) نبودیم، اکنون با شتاب بر آنان حمله می کردیم تا جان خویش را پاک و چشم را روشن سازیم».<\/span><\/span><\/p>\n\n

حبیب به همراه اصحاب با شمشیرهای کشیده و یک صدا به نزدیک حرم اهل بیت(ع) رسیده و گفت: «ای حریم رسول خدا(ص)! این شمشیرهای جوانان و جوانمردان شماست که به غلاف نخواهد رفت تا این که گردن بدخواهان شما را بزند. این نیزه های پسران شماست، سوگند یاد کرده اند که آن را تنها در سینه کسانی که از دعوتتان سر بر تافته اند فرو برند.»[۱۴۴]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

وقایع روز عاشورا<\/span><\/span><\/h3>\n\n

امام حسین(ع)<\/a> پس از اقامه نماز صبح،[۱۴۵]<\/a><\/sup> صفوف نیروهای خود (۳۲ تن سواره و ۴۰ تن پیاده)[۱۴۶]<\/a><\/sup> را منظم کرد. حسین(ع) برای اتمام حجت، سوار بر اسب شد و همراه با گروهی از یاران به سوی لشکر دشمن پیش رفت و آنان را موعظه نمود.[۱۴۷]<\/a><\/sup> پس از سخنان حسین(ع)، زهیر بن قین<\/a> آغاز به سخن کرد و از فضایل حسین(ع) گفت و به موعظه پرداخت.[۱۴۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

یکی از وقایع صبح عاشورا کناره گیری حر بن یزید ریاحی<\/a> از لشکر عمر بن سعد<\/a> و پیوستن به اردوگاه حسین(ع) است.[۱۴۹]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

در ابتدای جنگ، حملات به صورت گروهی انجام شد. طبق بعضی روایات تاریخی، تا ۵۰ تن از یاران امام، در اولین حمله به شهادت رسیدند. پس از آن، یاران امام به صورت فردی و یا دو نفری به مبارزه رفتند. اصحاب اجازه نمی دادند کسی از سپاه دشمن به حسین(ع) نزدیک شود.[۱۵۰]<\/a><\/sup> پس از شهادت اصحاب غیر هاشمی امام حسین(ع) در صبح و بعداز ظهر عاشورا، یاران بنی هاشمی<\/a> حسین(ع) برای نبرد پیش آمدند. اولین کسی که از بنی هاشم<\/a> از حسین(ع) اجازه میدان طلبید و به شهادت رسید، علی اکبر<\/a> بود.[۱۵۱]<\/a><\/sup> پس از او دیگر خاندان امام نیز یکی پس از دیگری به میدان رفتند و به شهادت رسیدند. ابوالفضل العباس(ع)<\/a>، پرچمدار سپاه و محافظ خیمه ها نیز در نبرد با نگهبانان شریعه فرات<\/a> به شهادت رسید.[۱۵۲]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

پس از شهادت بنی هاشم، امام حسین(ع) عازم نبرد شد، اما از سپاه کوفه تا مدتی کسی برای رویارویی با آن حضرت پا پیش نمی نهاد. در میانه نبرد، علیرغم تنهایی حسین(ع) و زخم های سنگینی که بر سر و بدن او وارد شده بود، حسین(ع) بی مهابا شمشیر می زد.[۱۵۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

شهادت امام حسین<\/span><\/span><\/h3>\n\n

پیادگان تحت امر شمر بن ذی الجوشن<\/a>، حسین(ع) را احاطه کردند ولی همچنان پیش نمی آمدند و شمر آنها را به حمله تشویق می کرد.[۱۵۴]<\/a><\/sup> شمر به تیراندازان دستور داد امام را تیرباران کنند. از فراوانی تیرها، بدن امام پر از تیر شده بود.[۱۵۵]<\/a><\/sup> حسین(ع)، عقب کشید و آنان در برابرش صف بستند.[۱۵۶]<\/a><\/sup> جراحات وارده و خستگی ناشی از جنگ، حسین(ع) را به شدت کم توان کرده بود از این رو ایستاد تا اندکی استراحت کند. در این هنگام، سنگی به پیشانی اش اصابت کرد و خون از آن جاری شد. همین که امام خواست با لبه پیراهن، خون از صورتش پاک کند تیر سه شعبه و مسمومی به سویش پرتاب شد و بر قلبش نشست.[۱۵۷]<\/a><\/sup>مالک بن نُسَیر<\/a>، با شمشیر، چنان ضربتی بر سرِ حسین(ع) زد که بند کلاه خود امام، پاره شد.[۱۵۸]<\/a><\/sup> و مردی به نام زرعة بن شریک تمیمی<\/a> نیز ضربتی سخت به شانه چپ امام زد. سنان بن انس<\/a> هم تیری به گلوی او زد. سپس صالح بن وهب جعفی<\/a> (به نقلی سنان بن انس<\/small>) پیش آمد و چنان با نیزه بر پهلوی حسین(ع) زد که با گونه راست از اسب به زمین افتاد.[۱۵۹]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

\n
\"\"<\/a><\/span><\/span>\n\n
\n
 <\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n
\n
\n
تابلوی عصر عاشورا<\/a> اثر محمود فرشچیان<\/a><\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

 <\/p>\n\n

شمربن ذی الجوشن با گروهی از سپاهیان عمر سعد از جمله سنان بن انس نخعی<\/a> و خولی بن یزید اصبحی<\/a>، به سوی حسین(ع) آمدند. شمر آنان را به تمام کردن کار حسین(ع) تشویق کرد[۱۶۰]<\/a><\/sup> اما کسی نمی پذیرفت. او به خولی بن یزید دستور داد تا سر حسین(ع) را جدا کند. وقتی خولی وارد گودال قتلگاه<\/a> شد دستش لرزید و لرزه بر اندامش افتاد و نتوانست این کار را انجام دهد. شمر[۱۶۱]<\/a><\/sup> و به نقلی سنان بن انس[۱۶۲]<\/a><\/sup> از اسب پیاده شد و سر حسین(ع) را جدا کرد و به دست خولی داد.[۱۶۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h2>\n\n

وقایع پس از شهادت امام<\/span><\/span><\/h2>\n\n

پس از آنکه سنان سر امام را به خولی داد. سپاهیان عمر سعد هر چه را که حضرت به تن داشت، غارت کردند. قیس بن اشعث<\/a> و بحر بن کعب<\/a>، (لباس )[۱۶۴]<\/a><\/sup>، اسود بن خالد اودی<\/a> (نعلین )، جمیع بن خلق اودی<\/a> (شمشیر)، اخنس بن مرثد<\/a> (عمامه<\/a>)، بجدل بن سلیم<\/a> (انگشتر) و عمر بن سعد<\/a>، (زره)[۱۶۵]<\/a><\/sup> آن حضرت را ربودند.<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

غارت خیمه ها<\/span><\/span><\/h3>\n\n

سپس، سپاه دشمن به خیمه ها هجوم بردند و آنچه بود به غنیمت گرفتند. آنان در این امر بر یکدیگر سبقت می رفتند.[۱۶۶]<\/a><\/sup> شمر به قصد کشتن امام سجاد(ع)همراه گروهی از سپاهیان، وارد خیمه گاه شدند که زینب(س) مانع این کار شد. به نقلی دیگر برخی از سپاهیان عمر بن سعد به این امر اعتراض کردند.[۱۶۷]<\/a><\/sup> عمر بن سعد دستور داد زنان حرم را در چادری جمع کردند و تعدادی را بر محافظت آنان گماشت.[۱۶۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

تاختن اسب بر بدن امام<\/span><\/span><\/h3>\n\n

به دستور عمر بن سعد و در اجرای فرمان ابن زیاد، ده نفر داوطلب از سپاهیان کوفه، با اسبان شان بدن امام حسین(ع) را لگدکوب کردند و استخوان های سینه و پشت آن حضرت را در هم شکستند.[۱۶۹]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

اسحاق بن حویه<\/a>[۱۷۰]<\/a><\/sup>، اخنس بن مرثد<\/a>[۱۷۱]<\/a><\/sup>حکیم بن طفیل<\/a>، عمرو بن صبیح<\/a>، رجاء بن منقذ عبدی<\/a>، سالم بن خیثمه جعفی<\/a>، واحظ بن ناعم<\/a>، صالح بن وهب جعفی<\/a>، هانی بن شبث خضرمی<\/a> و اسید بن مالک<\/a>[۱۷۲]<\/a><\/sup> با اسب بر بدن امام تاختند.<\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

فرستادن سرهای شهدا به کوفه<\/span><\/span><\/h3>\n\n

عمر بن سعد در همان روز سر حسین(ع) را به همراه خولی بن یزید اصبحی<\/a> و حمید بن مسلم ازدی<\/a> به سوی عبیدالله بن زیاد<\/a> فرستاد. او همچنین دستور داد سر شهدای کربلا<\/a> را نیز از بدن جدا کنند و آنها را که هفتاد و دو سر بودند با شمر بن ذی الجوشن<\/a> و قیس بن اشعث<\/a>، عمرو بن حجاج<\/a> و عزره بن قیس<\/a> روانه کوفه کرد.[۱۷۳]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

اسارت اهل بیت امام<\/span><\/span><\/h3>\n\n
نوشتار اصلی: اسیران کربلا<\/a><\/span><\/span><\/div>\n\n

به دستور عمر بن سعد اجساد لشکریان کوفه دفن شدند اما پیکرهای حسین(ع) و یارانش بر زمین ماند.[۱۷۴]<\/a><\/sup>امام سجاد<\/a>(ع) که بیمار بود، به همراه حضرت زینب(س)<\/a> و بقیه بازماندگان، به اسارت<\/a> گرفته و به کوفه نزد ابن زیاد و سپس به شام<\/a> دربار یزید<\/a> فرستاده شدند.[۱۷۵]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/h3>\n\n

دفن شهدا<\/span><\/span><\/h3>\n\n

۱۱ محرم<\/a>[۱۷۶]<\/a><\/sup> یا ۱۳ محرم<\/a>[۱۷۷]<\/a><\/sup> را زمان دفن شهدای کربلا<\/a> بیان کرده اند. بنابر برخی اقوال، پس از بازگشت عمر بن سعد<\/a> و یارانش، جماعتی از بنی اسد<\/a> که در نزدیکی کربلا<\/a> منزل داشتند به صحنه کربلا وارد شدند و در موقعی از شب که ایمن از دشمن بودند، بر امام حسین(ع)<\/a> و یارانش نماز<\/a> گزاردند و آنان را دفن کردند.[۱۷۸]<\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n

 <\/p>\n\n

منبع: ویکی شیعه<\/a><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n\n

 <\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2018-09-15 11:00:32","content_date_event":"2018-09-15 11:00:32","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2018-09-24 09:10:32","content_date_register":"2018-09-15 11:05:46","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":5,"eid":5,"attach_title":"شهادت امام حسین علیه اسلام و یازان وفادارشان تسلیت باد 2","attaches":[{"sizes":{"150":".\/cache\/4\/attach\/201809\/328890_3384720610_105_150.webp","300":".\/cache\/4\/attach\/201809\/328890_3384720610_209_300.webp","400":".\/cache\/4\/attach\/201809\/328890_3384720610_209_300.webp","600":".\/cache\/4\/attach\/201809\/328890_3384720610_209_300.webp","900":".\/cache\/4\/attach\/201809\/328890_3384720610_209_300.webp","1200":".\/cache\/4\/attach\/201809\/328890_3384720610_209_300.webp"},"ext":"jpg","file_media":1,"token":3384720610,"files":{"original":{"url":".\/file\/4\/attach\/201809\/328890_3384720610.jpg","width":209,"height":300,"size":0}}}]}]]